Waar op te letten? Vooral op wat je ermee wil gaan doen.
Wat zoek je?
Alleen een erg goed pianogeluid en een paar geluidjes (EP, strings, etc) erbij? Koop dan een stagepiano (Yamaha P-serie, Roland RD170, etc)
óf
Een compleet arsenaal aan geluiden, van piano tot brass tot synth tot belletjes tot strings tot EPs tot... Koop in dat geval een 88-toetsen-synthesizer (Yamaha S08, S80 of S90, Roland RD700, of een 88-toetsenversie van een workstation - Triton, Motif, Fantom X, als je ook wil kunnen samplen en sequencen en geld over hebt
)
Zal mijn eigen verhaal hieronder vertellen, omdat je er misschien wat aan hebt en omdat mijn uiteindelijke advies (onderaan de post) dan een achtergrond heeft.
Ik heb ongeveer hetzelfde meegemaakt, in de zin van: coverband, wilde graag 88 toetsen. Dus ik kocht een Yamaha P80, waar een erg goed pianogeluid in zit. Uiteindelijk heb ik het ding verkocht, omdat het ook veel beperkingen bood:
* beperkt arsenaal aan geluiden (dus toch een synth of module ernaast nodig),
* weinig controllerfuncties (geen aansluiting voor controlepedaal maar alleen voor sustainpedaal, geen pitch bend en modulatiewielen, etc)
* een ietwat te donker pianogeluid om bij een band te gebruiken. Solo erg mooi, overigens
* daarnaast een te zware aanslag, maar da's erg persoonlijk natuurlijk
Uiteindelijk heb ik een Roland RS-9 synthesizer gekocht (al uit de markt) voor een goeie prijs, die meer sounds aan boord heeft en (belangrijkst) 88 toetsen heeft, maar veel (zowat 50% tov gemiddelde stage piano) lichter is. Het ding is namelijk semi-weighted. Ik kon verder de klanken meer veranderen, hoewel de RS-9 daarin alsnog vrij beperkt is tov veel andere synths. Eigenlijk gebruik ik 'm bijna alleen maar als MIDI-controller en haal ik er weinig sounds uit. Ik ben draagbaarheid wel gaan waarderen (12 kilo of 22 kilo, dat scheelt een hoop ergernis).
Voor de geluiden heb ik toe een 61-keys synth gekocht (Yamaha S30) en voor de vintage geluiden (Hammond, Rhodes, Clavinet, Wurly) die ik veel gebruik, heb ik een Nord Electro Rack gekocht. Ook heb ik een Roland RD700 stage piano, die echter veel meer geluiden aan boord heeft dan veel andere stage piano's, die uitbreidbaar is met geluidenkaarten en waarbij je ook het een en ander aan de geluiden kunt veranderen. Vandaar dat ik het ding in het bovenstaande voor het gemak bij de synths heb gezet. De RD700 komt mijn huis echter nauwelijks uit, die is ook vooral voor het thuis spelen bedoeld (ipv een echte piano).
ADVIES
Wil je een all round apparaat voor een "standaard" pop/rock-coverband, zoek een van de genoemde 88-toetsen synths.
Wil je met twee toetsenborden werken, dan nog het volgende: als je één 88-gewogentoetsensynth met een polyfonie van 128 koopt (de recentere modellen hebben dat, maar die zijn ook duurder dan de goedkopere stage piano's), dan kun je er een relatief goedkoop MIDI-keyboard bijkopen als tweede toetsenbord en via MIDI alles uit je grote synth halen. Kost wat instellingenwerk, maar kan wellicht het ei van Columbus voor je zijn. Het kan ook andersom: koop een goeie 61-keys-synth met een polyfonie van 128 en koop er een MIDI-controller met 88 gewogen toetsen bij.
Misschien haal je deze constructie ook wel met 64-stemmen-polyfone synths, maar dan loop je iets meer risico om door je polyfonie heen te raken (64-stemmige polyfonie neemt hard af bij intensieve en natuurgetrouwe sounds zoals gesamplede piano's, en ook bij gelayerde sounds). De Yamaha S08 is er al voor 1000 Eur, de S80 moet ook wel te vinden zijn (nieuw of tweedehands) voor iets meer. Een tweedehands XP-synth van Roland is misschien ook wat (er is in de XP-serie ook een 88-toetsenversie, geloof ik).
Een 64-stemmige synth kun je later evt aanvullen met een kleinere synth erboven, die dan (vanwege de sounds etc) wel weer duurder is dan een leeg MIDI-controller-keyboard.
Voor de vintage keys is de Nord Electro erg goed, maar dan heb je een vrij specifiek instrument (alleen die 6 of 7 vintage toetsinstrumenten als Hammond, Rhodes, etc, en geen strings, brass, etc, etc) voor een vrij hoge prijs én geen 88 gewogen toetsen (maar 61 of 73 waterfalltoetsen vanwege het hammondgebeuren, wat een stuk lichter speelt dan echt gewogen toetsen).
De opmerkingen over de monitoring (vorige post) onderschrijf ik overigens ook, alsmede het verhaal van de goede behuizing. Over DI etc hoef je jezelf geen zorgen te maken: als je een PA-bedrijf inhuurt, kun je gewoon vragen om DI-boxjes (is bij grotere snoerafstanden nodig om tussen je instrumenten en de mengtafel te zetten, zeg ik maar even kort door de bocht) en om een monitor. Eigen actieve monitor (i.e. met ingebouwde versterker) is uiteraard wel handig, die kun je (evt met een klein mengpaneeltje ertussen) ook als versterker gebruiken bij het oefenen.
Overweeg in het hele verhaal ook het verschil tussen graded hammer action toetsenborden (lage toetsen spelen iets zwaarder dan hoge, zoals op een echte piano) versus balanced hammer action toetsenborden (weerstand over het hele klavier gelijk).
Tot slot: de geluidskwaliteit en het klaviergevoel zul je uiteraard zelf moeten beoordelen. Die is, zeker voor pianosamples en voor gewogen klavieren, zeer persoonlijk. Ik vind Yamaha's vaak niks (te zwaar spelen), maar Yamaha is bij velen juist erg populair vanwege het klaviergevoel.
Hoop dat je er wat aan hebt ('t is wel een hele preek, merk ik
)en veel succes en plezier met proberen en kiezen.
