Hoe gebruik jij je stereobeeld?

[MonoTron]

Na het hele weekend achter de mixer te hebben gezeten, heb ik wat zitten nadenken over het gebruik van het stereobeeld.

Normaal gesproken zijn bijna al mijn kanalen mono, simpelweg omdat ik veel mono apparatuur heb en vaak mono outs gebruik om mixerkanalen te sparen. Drumdozen gaan vaak ook mono. Wanneer ik hiermee mix heb ik naar mijn idee een heldere mix en ligt niks elkaar in de weg.

Nu ben ik bezig geweest met een mix met 7 stereo signalen. Aangezien ik geen stereo inputs op mijn mixer heb, staat alles op monokanalen.
Normaliter pan ik mijn stereo signalen altijd symetrisch, dus links min 8, rechts plus 8, etc.
Nu vind ik alleen dat mijn mix zo snel vol loopt. Uiteraard kan ik met EQ het weer beter maken, maar ik heb toch het idee dat mijn mix minder helder is en simpelweg minder goed en drukker klinkt.

Ik ben wel eens benieuwd hoe andere dit doen! Pannen jullie niet symetrisch, of gebruiken bepaalde stereo effecten of iets dergelijks om het beter te laten klinken.

Dus, knal hier je mixtechnieken neer waarmee jij je stereobeeld optimaal houdt en toch alles netjes een plekje in de mix geeft!

 

[djsonicx]

Ik heb begrepen dat je in dance muziek juist niet te veel moet pannen. Dit omdat veel clubs hun installatie mono hebben staan. In de manier van.. alleen links, of alleen rechts.

Dan heeft je tune straks geen hats in een club.
Geen id of het 100 % klopt. Maar ik houd er voortaan wel rekening mee.

Soms copy paste ik een kanaal, pan ik de 1 links, de ander rechts en verplaats 1 een maar ms naar voren of naar achteren. Zo weinig dat je het eigenlijk niet kan horen. Maar zo lijkt het gelijk veel breder.

 

[fuse]

Waarom zitten er pan pots op een mixer en geen L/R knopjes?

 

[Lynxxx]

Ik heb begrepen dat je in dance muziek juist niet te veel moet pannen. Dit omdat veel clubs hun installatie mono hebben staan. In de manier van.. alleen links, of alleen rechts.

Dan heeft je tune straks geen hats in een club.
Geen id of het 100 % klopt. Maar ik houd er voortaan wel rekening mee.

Soms copy paste ik een kanaal, pan ik de 1 links, de ander rechts en verplaats 1 een maar ms naar voren of naar achteren. Zo weinig dat je het eigenlijk niet kan horen. Maar zo lijkt het gelijk veel breder.

Dan help ik je hopen dat die mono handicap inderdaad "alleen links of alleen rechts" is (wat ik overigens betwijfel). want anders introduceer je met die paar ms vertraging een phasing effect in je "mono" mix waar je u tegen zegt. Blijft er weinig meer van je originele signaal over

 

[Wout Blommers]

Ik heb een beetje rare manier van mixen...
Ik werk nooit op de computer, maar altijd rechtstreeks met de geluidsbronnen op m'n trouwe Behringer EuroRackie 2004 (de computer is vaak ook een geluidsbron).
Ik ga ervan uit dat er behalve links en rechts ook een voor en achter is, waarbij de MPX100 een hoofdrol speelt (zacht volume met veel FX geeft een grote afstand)
Ik gebruik voor het stereo beeld vier mono kanalen: (al was het de klok) panning op 9, 10:30, 13:30 en 21 uur. (9+21 geeft midden, zo ook 10:30+13:30)
Zo nu en dan kom ik een kanaal te kort, maar daar zijn losse mixers voor uitgevonden.

Dat zelfde doe ik voor de FX, zodat ik hier apart mee kan mixen voor de diepte.

Hoewel ik zelden met beats werk maak ik wel een begeleidings track (op de computer) en een 'lead' track, die ik dan weer samen met de eerste track opneem. Zo werk ik al sinds de zeventiger jaren... (eh, nog zonder computer, natuurlijk)

Om de FX te kunnen schakelen is een PatchBay een must!

Wout

 

[Lacrosse]

Ik bewaak sowieso altijd het mono gebied en zorg dat de belangrijkste elementen daarin te horen zijn. Naast subtiele panning gebruik ik voor het ruimte effect ook korte delays en faseverschuiving. Voor vocals uiteraard Mid/Side.

 

[anoniempje]

Wat ik altijd doe is laag mono houden, boven tonen van een bassline (bijv distortion boven tonen) zijn wel weer leuk om stereo te maken eventueel links iets anders eqen als rechts (of andersom etc).

Mono signalen kun je dubben (2 keer inspelen en links en rechts pannen, hoeft natuurlijk niet hard links en hard rechts gepanned te worden, hier kun je mee spelen).

Wat je ook nog kunt doen is 1 monosignaal 2 keer uitsturen links en rechts pannen, en 1 monokanaal bijv 1 miniseconden vertragen.

Langzame LFO op de pan van je synth's.

Delay op mono kanalen waar van de linker delay een ander ritme patroon heeft als rechts (of andersom uiteraard)

Stereo chorus op je mono kanalen.

Reverb combineren met eq om geluiden verder weg te laten lijken of juist dicht bij (eq wat hoog eraf, reverb erop en het lijkt verweg, minder reverb hoog laten staan is dichtbij)

In volle stukken in je track kun je bepaalde sounds side chain gate'n met bijv het signaal van een andere sound die in de weg ligt, of side chain compressie.

Wat ook leuk is, even alleen je drums in de track afspelen en je drums uit je monitoren opnemen met 2 room mics stereo opgesteld in je studiootje. Deze stereo room drum track leg je dan weer boven op je drums en haal je laag vanaf, en een beetje pannen naar wens, geeft een veel ruimtelijker idee.

Wat ook helpt om te luisteren welke signalen mekaar in de weg zit, is bijv van 2 signalen die ongeveer in het zelfde freq gebied zitten eentje flink hard te zetten en kijken of het andere signaal word gemaskeerd (dat je hem niet meer hoort) Dan weet je zeker dat die 2 signalen mekaar in de weg zitten en moet je daar eqen.

Ook goed luisteren hoe signalen op mekaar reageren, als je bijvoorbeeld een lead gitaar en een lead vocal in je track heb zitten, zet voor de gein is de gitaar op mute en luister hoe je vocal daar op reageert (of andersom etc).

Als je mix te vol word dan zul je toch meer eraf moeten eqen, alleen staande geluiden die vol klinken lijkt wel leuk maar in de mix heeft zo'n geluid veel freq ruimte nodig en zit het mekaar gewoon in de weg.

Als je een sound dun of iel maakt met eq, valt dat in een goede mix niet op en hoor je pas dat hij dun is als je de andere sounds weghaalt. de frequenties ernaast vul je weer op met andere sounds.

Zo zijn er nog wel een hoop meer dingen te doen met je mix, zolang het goed klinkt zijn er eigenlijk geen regels. Enige waar je tegen aan zal lopen zijn beperkingen in aantal kanalen en aantal fx dozen. Of je record je tracks in software zodat je weer meer ruimte hebt.

 

[djsonicx]

Dan help ik je hopen dat die mono handicap inderdaad "alleen links of alleen rechts" is (wat ik overigens betwijfel). want anders introduceer je met die paar ms vertraging een phasing effect in je "mono" mix waar je u tegen zegt. Blijft er weinig meer van je originele signaal over

Heb een mono knop en dat klinkt ook gewoon goed hoor.

Daarnaast gebruik ik ook gewoon brede sounds en pan ik sommige sounds ook een klein beetje. Hangt een beetje van de tune af.

 

[sander]

Ik doe alles mono. Alle pannings in het midden.

 

[Negative Plus]

Normaliter pan ik mijn stereo signalen altijd symetrisch, dus links min 8, rechts plus 8, etc.
Nu vind ik alleen dat mijn mix zo snel vol loopt. Uiteraard kan ik met EQ het weer beter maken, maar ik heb toch het idee dat mijn mix minder helder is en simpelweg minder goed en drukker klinkt.

Ik ging iets typen maar ik snap het niet meer.
Te vroeg.

 

[rendering_rebel]

VEEL STEREO!
Ik probeer lagen te maken met reverbs en sample delays om zo alles een eigen plekje te geven. verder op letter welke sounds je wilt combineren, niet teveel van hetzelfde timbre om zo maar te zeggen. Een aantal dingen hou ik in mono: bass, kick en snare.
Het ligt er gewoon helemaal aan wat voor muziek je maakt, maar ik hou gewoon van een lekker ruimtelijke sound. zo kan je ook alles nog horen tijdens het climax gedeelte.

Voor sommige percussie gebruik ik bijvoorbeeld wat early reflections van de reverb om het een klein beetje ruimtelijker te maken, en als contrast wat sounds en percussie die gewoon mono zijn zodat ze in het midden komen te liggen als het ware

 

[Siebzehn]

plugin:

ms stereoprocessor

En afstellen maar uiteraard ook panning links en rechts en eventueel (als voorbeeld) een sample clap links pannen, en een andere sample clap rechts pannen; dan beiden helemaal plat compressen.

Met de plugin hierboven kun je alle secties stereo laten klinken: bass, lowmid, mid, high, er zit ook een exciter op en widening e.d. Zoek het maar eens op

 

[TFHats]

Is dat net zo iets als een stereo enhancer? Als dat zo is, dan loop je wel het risico dat bij mono afspelen van de track, sporen weg vallen.

Gewoon de pan knopjes van de mixer (of DAW) gebruiken. Kick en bass zet ik altijd in het midden. Verdere drumgeluiden kun je benaderen alsof je voor of achter een drumstel staat. Ik zet dan de hihats bijvoorbeeld iets meer naar links (10 voor 12) snare kan iets naar rechts, maar die zet ik toch meestal in het midden. De rest van de geluiden probeer ik zo evenwichtig mogelijk in het stereo veld te pannen.

 

[bamenda]

Ik pan bijna nooit; hooguit een niet zo belangrijk percussiegeluidje. Ik gebruik alleen op de finale mix een multiband stereo imager (Ozone3) met subtiele settings. Dat is meestal voldoende om samples en pads e.d. met al stereo-informatie breder te trekken.

 

[nakken7]

Gebruik van predelay in reverbs

Gebruik van predelay in reverbs

Gaat niet echt over stereobeeld maar wel over de het ruimtelijke beeld van de mix:

In een natuurlijk setting met een ruime kamer/hal geldt het volgende: Hoe dichter een instrument bij je staat hoe meer tijd er zit tussen het directe geluid en het reverbgeluid. Dat geluid meot namelijk een afstand afleggen tot de achtermuur en weer terug. Voor geluiden die verder weg staan is er minder verschil in tijd tussen het directe geluid en het reverbgeluid.

en dat effect na te bootsen gebruik ik soms per instrument verschillende predelay instellingen voor de sendbus naar mijn reverbs. Ik groepeer de instrumenten naar afstand tot de luisteraar, en vervolgens ken ik aan die groepen een vaste afstand (dus predelaytijd) toe. Die tijd is groter naar mate het instrument zich dichterbij je bevindt.

Binnen dat beeld gebruik ik panning voor verdere plaatsing.

Het effect is niet zozeer erg hoorbaar, maar zorgt voor een ruimtelijke ervaring.

Een goede uitleg van het effect vond ik op:
http://www.hometracked.com/2008/03/04/using-delays-for-3d-sound-placement/

Een voorbeeld van een track waarin ik het effect gebruikte is een remix op onze remix-myspace:

www.myspace.com/whenlogicfailsremixes
De track heet Yildiz - Wlf (WLFremix)

 

[MarsMusica]

Gaat niet echt over stereobeeld maar wel over de het ruimtelijke beeld van de mix:

In een natuurlijk setting met een ruime kamer/hal geldt het volgende: Hoe dichter een instrument bij je staat hoe meer tijd er zit tussen het directe geluid en het reverbgeluid. Dat geluid meot namelijk een afstand afleggen tot de achtermuur en weer terug. Voor geluiden die verder weg staan is er minder verschil in tijd tussen het directe geluid en het reverbgeluid.


Binnen dat beeld gebruik ik panning voor verdere plaatsing.

Het effect is niet zozeer erg hoorbaar, maar zorgt voor een ruimtelijke ervaring.

Een goede uitleg van het effect vond ik op:
http://www.hometracked.com/2008/03/04/using-delays-for-3d-sound-placement/

Een voorbeeld van een track waarin ik het effect gebruikte is een remix op onze remix-myspace:

www.myspace.com/whenlogicfailsremixes
De track heet Yildiz - Wlf (WLFremix)

er is nog een ruimtelijk fenomeen wat er op lijkt, en alles met panning te maken heeft. alleen dat werkt helaas dan weer niet op koptelefoon:

als een geluid precies voor je is, horen beide oren het geluid even hard.
als het bijvoorbeeld meer links zit, komt het geluid ook eerder in het linkeroor. het geluid naar het rechteroor heeft een langere tijd nodig om aan te komen. hoe sterker dit verschil, hoe meer het geluid rechts of links is gepanned.

Dit werkt ook via speakers, en voelt een stuk echter aan dan simpele panning.
is makkelijk na te bootsen door van het linker of rechter kanaal het geluid iets te vertragen met delay (niet aan de panniing zitten dan natuurlijk. altijd hard L en R pannen).

misschien kan je dit combineren met wat je al allemaal schreef. erg interessant !

:-)

 

[J3773]

als een geluid precies voor je is, horen beide oren het geluid even hard.
als het bijvoorbeeld meer links zit, komt het geluid ook eerder in het linkeroor. het geluid naar het rechteroor heeft een langere tijd nodig om aan te komen. hoe sterker dit verschil, hoe meer het geluid rechts of links is gepanned.

Ja, en bovendien heeft de positie van de bron ook nog een filtering effect: doordat je hoofd tussen bron en oor komt te zitten verdwijnt er wat hoog (geloof ik) aan een kant, terwijl het signaal aan de andere kant direct ontvangen wordt. Op een zelfde manier hoor je verschil tussen boven en onder: het signaal reflecteerd dan anders in je oorschelp.

 

[J3773]

ow, maar ik weet niet zeker hoe dit topicstarter helpt Ik denk dat het KISS principe ook bij muziek een hoop helpt...

 

[MarsMusica]

en nu weer on-topic:

als ik het goed begrijp is je vraag/probleem:

wat te doen bij signalen die allemaal stereo op de mixer komen?

volgens mij heeft mixen te maken met: de volumes, klank (instrument, EQ), functie notenpartij en vooral ook het stereobeeld. waar staat het instrument tussen L en R.

toen je nog alles mono had, was dat veel makkelijker af te mixen,en ik denk ook dat dat de normale gang van zaken is. mono partijen mixen.
een belangrijke lead/vocalpartij mag vet en vol in het midden komen (mono met stereo minimale effecten).
Bas en lage partijen ook in het midden (dus mono).
strings zacht en stereo L R chorus
gek dun sequensje helemaal rechts
percussie dingetje helemaal links
funky orgeltje beetje naar L met delay effect op R
enz...

dit gaat voornamelijk over mono-partijen die eventueel stereo worden door effecten.
ik ken zelf ook het probleem:
stel dat je 6 klankbronnen (modules, moderne synths, enz) die lallemaal stereo-uit hebben. hoe mix je dat dan?

als je ze allemaal stereo gebruikt inclusief effecten, dan krijg je eigenlijk een hele slordige volle mix zonder echte stereo en panning. alles staat alle kanten op en L en R vol te bouwen. EQ of wat dan ook helpt dan niet.
je kan dan wel een stereo-signaal heel dun pannen (dus bijna mono) maar dat is ook geen normale standaard mix-situatie.
volgens mij is het beter alleen de partijen die toch al heel breed L en R moeten liggen stereo te gebruiken.
andere partijen kan je beter mono (vaak de linker uitgang) gebruiken. eventueel een partij heel dun pannen is soms wel weer aardig.

dus ik denk: beter van mono basispartijen werken naar een mix met zowel mono ,als stereo gemixte partijen.
en zeker niet uitgaan van al die L en R uitgangen op modules enzo. dat wordt samen een L en R brei waar je geen controle meer over hebt. en nog erger: met een flink gat in het midden als je niet oppast!

eh...zoiets misschien?

 

[vcovca]

Alles mono hier. HH beetje links, OHH beetje rechts. Soms ook met de CLAP en de RIM. Verder hebben ze leuke delays uitgevonden om dingetjes stereo te laten horen ;-P

En op de OB12 zit 'n autopan knopje. Die doet ook links/rechts/links/rechts met 'n LFO. Dus die soms ook stereo.