Als je een Cmaj hebt is dat C-E-G. Het is dan veel zinniger om voor C-mineur C-Eb-G te schrijven; herkenbaarder dan C-D#-G.
het heeft niet zo veel te maken met zinniger of herkenbaarder. We hebben nu eenmaal gekozen voor een bepaald systeem en benaming van dingen in de muziek, en daar komt een zekere logica uit voort waarmee je die D# kan verklaren. Ik was te vroeg op, en zal mijn best doen dit heeeeel kort en duidelijk uit te leggen! :-) :
Cmaj is inderdaad C E G. dat is een majeur
drieklank.
Basis harmonieleer werkt zo:
De drieklanken worden opgebouwd d.m.v. het stapelen van tertsen op elkaar.
Deze tertsen halen we weer uit de toonladder die bij de gekozen toonsoort hoort.
Basis toonladders zijn weer opgebouwd uit een ketting van kleine en grote secundes.
twee secundes samen vormen weer een terts!
stel dat de muziek in C majeur stond, dan hoort daarbij de majeur toonladder (heet ook de ionische kerktoonladder): C D E F G A B C
We kunnen deze tonen nummeren:
C D E F G A B C
1 2 3 4 5 6 7 8
het cijfer geeft de plaats aan van een toon binnen de toonladder, maar ook meteen het interval t.o.v. de eerste toon.
1 = prime
2 = secunde
3 = terts
enz.....
het C majeur akkoord is: C E G
en dat zijn inderdaad twee tertsen op elkar gestapeld:
C E is een grote terts. E G is eeen kleine terts.
vanuit de toonladder:
C D
E F
G A B C
je ziet nu inderdaad: twee secundes zijn samen een terts. een akkoord is dus opgebouwd vanuit een toonladder door steeds een toon over te slaan (even makkelijk uitgelegd), en levert dus op:
1 3 5
zo is er ook op de andere tonen een akkord te bouwen met tertsen:
2 4 6 -> D F A = D mineur. enzvoort.
wat is nu C D# G?
1 2 5. Dus bijna een normaal akkoord maar er is iets aan de hand met de 3. De 3 is verdwenen en vervangen door een 2.
Dit noemen we een uitgestelde terts. Je kan het spelen van de terts 'uitstellen' door hem te vervangen met een toon onder (2) of toon boven (4) de terts (3):
1 2 5 en 1 4 5
C D G en C F G
in jazz en pop noemen ze dit een suspended akkoord. schrijfwijze:
C sus2 en C sus4
C D# G heeft een verhoogde 2, dus zou je hem moeten noemen:
C sus#2
Dit akkoord klinkt als C mineur, maar is het niet. C mineur is namelijk ook opgebouwd zoals alle andere akkoorden van uit een tertsstapeling: 1 3 5
C mineur toonladder (aeolisch kerktoonladder):
C D Eb F G Ab Bb C
1 2 3 4 5 6 7 8
1 3 5 vanuit C geeft: C Eb G
het C sus akkoord hield in: een uitgestelde terts. dit akkoord kan ook oplossen. d.w.z. dat uiteindelijk toch de terts wordt gespeeld:
C sus2: C D G ---> C E G of naar Mineur: C Eb G
C sus4: C F G ---> C E G of naar Mineur: C Eb G
C sus #2: C D# G ---> C E G
de D# is dus geen terts, maar een verhoogde 2. En die kan oplossen naar de grote terts.
D# kan je ook een voorhouding noemen, een halve secunde onder de terts, oplossend naar de grote terts.
een aangepaste toonladder maakt nog eens duidelijk dat D# geen terts is, dus dat het eerder te maken heeft met een majeur, inplaats van met een mineur toonaard/akkoord:
C D# E F G A B C
Mozart maakte dankbaar (en veel te vaak!) gebruik van deze voorhouding door in een majeurstuk de grote terts uit te stellen met deze voorhouding. luister naar mijn mp3 met geimproviseerde stukje piona!
er zijn ook nog andere gevallen waarin C D# G voor kan komen:
in E mineur harmonisch: E F# G A B C D# E
of in het gealtereerde C septiemakkoord. van laag naar hoog: C E Bb C D# G
daar kan je dan ook weer een lapje tekst over bij elkaar prutselen maar ik hou het even bij deze uitleg....is al lastig genoeg dit duidelijk uit te leggen en dat het ook nog redelijk volgens de boekjes klopt...
het lijkt moeilijk gedoe maar het is uiteindelijk gewoon 1+1 =2
De logica van dat als je een poot van een vierpotige stoel wegzaagd, je er niet meer op kan zitten !
