Origineel geplaatst door Alexander
Tijdgeest bedoelde ik, euh tja, zoals jij uitvoerig beschreef, poeh! Maar ook zoals de letterlijke betekenis. Een opname heeft de eigenschappen, onderheven aan de omgeving en aan het moment van opname. Een soort van foto. Geluiden gegenereerd uit electronische en/of akoestische instrumenten hebben dat laatste veel minder. Een apparaat kan de tand der tijd, bij wijze van spreken, overleven. Een opname staat vast in zijn moment en kan veranderd worden, maar nooit opnieuw worden opgenomen.
Het woord tijdsgeest kwam bij me op, omdat ik niet zomaar met een microfoon een metrostation opneem, maar ook het metrostation op dat moment. Erg machtig middel.
Akkoord.
Maar het 'moment' is ook een beperking, want het is in wezen alleen maar te beïnvloeden door of een bestaande opname te gebruiken of het opname moment uit te stellen. In de Musique Concrète is dit aspect trouwens van ondergeschikt belang, immers je gaat uit van bstaand materiaal en bewerkt het verder. Musique Concrète
kan als Electronische muziek klinken: het verschil nauwelijks merkbaar, maar de basis is beslist anders.
Er is trouwens een verschil tussen Musique Concrète en 'Soundscapes'. Dat laatste is meestal alleen maar het opgenomen geluid op een bepaalde plaats. Daar kan je inderdaad het verschil horen tussen overvliegende propellor vliegtuigen en jumbo-jets
Zelf vind ik Soundscapes nogal saai. Doet me teveel denken aan het oude radioprogramma: 'De Geluidsjagers'.
Nu worden er ook Soundscapes gemaakt met synthesizers... Tja. het kan.
Wordt zo'n geluid opgewekt door een zo geprogammeerde synth zodat de ontwikkeling ervan in de tijd geheel automatisch gaat, dan wordt het weer een 'Noodle' genoemd.
Off topic:
Ik ben op mijn, ooh zo fijne haha, opleiding te weten gekomen dat er nog een significant verschil was in verschillende stromingen van electronische muziek. Namelijk die van het substractieve en additieve. De grondslag van deze twee verschillende wijze van synthesis liggen ook bij het serialisme en surrealisme. (Ik moet me nog verder verdiepen in muziek- en kunstgeschiedenis, maar ik moet genoeg!)
Als je die twee begrippen maar niet leest als 'toonvorming' zoals bij de Moog synthesizer en het Hammond orgel, maar werkend in de studio, waar je 'bestaand materiaal' verwerkt of 'nieuw materiaal' construeert. Daarna volgen de bewerkingen. In de Plompetorengracht te Utrecht werd soms gewoon tien seconden Hilversum drie (voorloper van Radio 3

) opgenomen.
Een mooi verhaal over Stockhausen en zijn werkmethoden...
Bij de WDR mochten componisten nooit aan de knoppen zitten, want dan konden er wel eens ongelukken gebeuren. Het werd gedaan door in witte jassen gehulde technici. Nu kwam Karl-Heinz er achter dat er in de kelder van het gebouw een heleboel sinus generatoren stonden, maar 'afblijven, Herr K-H! Alleen voor meetdoeleinden!'
Nu was het hele gebouw van de WDR volledig 'door-bekabeld', dus iedere ruimte kon met iedere andere ruimte doorverbonden worden (toch handig, zo'n bombardement...)
Karl-Heinz liet een tape recorder ombouwen (weergave kop
voor de wiskop) en maakte een tape loop. Dan belde hij naar de kelder en vroeg zijn sinus toon aan, die hij opnam. Loop vol, dan werd de volgende toon aangevraagd en opgenomen, maar omdat de weergave kop voor de wis kop zat, kon het eerste signaal erbij gemengd worden. Op deze wijze bouwde hij zijn eerste klanken op...
Iedere keer als ik een geluid vanuit een synthesizer opneem, dan denk ik hier aan

(Natuurlijk maakten die technici in de kelder al een 'voor-mixje', want anders bleef er alleen maar bandruis over)
Over de intentie tot het ontstaan van de electronische muziek gedacht...
Het grote verschil tussen de eerste Duitse electronische frutsels en de Nederlandse probeersels (Phillips) was dat de WDR ervan uitging dat alles via de radio verspreid zou worden: mensen die op een zaterdag-avond aan de radio gekluisterd naar vreemde klanken zaten te luisteren, terwijl in Eindhoven aan de grammofoonplaat werd gedacht. Natuurlijk, want Phillips zond geen radio uit. Daarom zijn de werken in die periode (Dissevelt-Raaymakers) zo populair klinkend. Of de muziek moest representatief zijn, zoals Varèse voor de Expo te Brussel.
In Frankrijk dacht men ook eerst aan de radio, maar de concertzaal werd de uiteindelijke plaats.
In Engeland was het de BBC (Radiophonic Workshop) met hoofdzakelijk de televisie als richting. De Engelsen waren nogal laat... Het heeft natuurlijk wel Dr Who opgeleverd
In de VS was het meer de universiteit met onderzoekingen en natuurlijk het persoonlijk initiatief van de componist.
Wout