Echt 3D geluid?

[Yost]

Ik loop al een tijdje met een wild plan. Ik zou graag willen experimenteren met driedimensionaal geluid. Maar ik vraag me af of dat echt gaat lukken, en of je er als luisteraar iets aan hebt. Even wat uitleg...

Stereo: als je goed in het midden zit, is een geluidsbeeld op te bouwen met links-rechts (panning) en voor-achter (harder/zachter, meer/minder hoge tonen, minder/meer reverb)

Quadrofonie/5+1 surround: je hebt nu echt links-rechts en voor-achter geluid, en je hoeft niet precies meer in het stereobeeld te gaan zitten. Maar ook bij bv 5+1 surround (denk aan Jarre's Aero DVD) had ik niet echt het gevoel midden in de muziek te zitten. Eén van de dingen die me opvielen, was dat de muziek nog redelijk in een plat vlak klinkt: er zit geen boven-onder in.

Dus nu heb ik bedacht om een dubbele quadrofonische set-up te maken: ik zet in iedere hoek van de ruimte een luidspreker op ca 50cm hoogte, én een luidspreker op ca 3m hoogte. Dan heb ik dus 8 kanalen, en ik kan ik mixen in links-rechts, voor-achter en boven-onder. Dit levert dus een "3D" geluid op.

Voordat ik hiermee ga experimenteren, vroeg ik af of er psycho-akoestiche wetten zijn die er voor zorgen dat dit niet gaat uitpakken zoals ik verwacht. Ik denk met deze set-up het geluid dus echt in drie dimensies te kunnen plaatsten. Je hoort dan m.i. echt het geluid van verschillende kanten komen, en staat echt midden in het geluid. Je wordt er in ondergedompeld. Daarnaast wordt je als luisteraar ook nog eens betrokken in de performance. Door je in de luisterruimte te verplaatsen, maak je je eigen mix.

Graag een reactie! Vind je het een leuk idee? Zou dit kunnen werken? Ben ik gek?

 

[GeeEs]

Daarover kun je HIER een paar leuke voorbeeldjes vinden!

Heel spooky! Luister maar, gewoon op je stereo koptelefoon.

 

[Wout Blommers]

Nee, je bent niet gek, maar je wordt wel tegengewerkt door het begrip 'Hot-Spot", namelijk dat slechts één luisteraar het juist hoort en dat is degene die precies even ver van alle luidsprekers af staat.

Maar er is een oplossing, wat aan de dure kant... Wave Field Synthese. In Delft aan de afdeling Geologie hebben ze een proefopstelling. In Duitsland aan het Fraunhofer instituut zijn ze bezig om een commerciëel systeem te maken, maar dat gaat erg langzaam.

Het mooie van het systeem is dat de luisteraars een geluid allen van dezelfde plaats horen komen, dus een echte plaatsbepaling. Je kan gewoon om het geluid heenlopen!

Verder is door middel van de computer die plaats te 'mixen', dus je kan bewegende geluiden maken, die door de kamer vliegen

Zo nu en dan wordt er in Delft een demonstratie gegeven.

Wout

 

[Flying Panther]

Waar je met zo'n opstelling wel voor op moet gaan passen is denk ik dat wanneer geluidsgolven elkaar kruisen de mogelijkheid bestaat dat ze elkaar uitdoven of versterken..

plaatje van interferentie van 2 geluidsbronnen

Nu zal je daar met mixen niet zoveel last van hebben, omdat je meerdere tonen door de luidsprekers stuurt en door de verschillende luidsprekers ook nog eens andere volume's en evt zelfs andere geluiden, maar ik zou me kunnen voorstellen dat een opstelling zoals je die beschrijft dit zou kunnen beïnvloeden.

Wel een interessant project trouwens

 

[Yost]

Die ander thread is ook leuk, GeeEs!

Maar ik zit echt te denken aan een live situatie, in een zaal. Zou dit leuk zijn voor luisteraars? Het gaat me niet zozeer om de hot spot waar iemand het "correcte" geluidsbeeld hoort, maar gewoon om het veel dynamischer worden van de positie van geluiden in de muziek. Ook denk ik dat ik er andere muziek door ga maken. Bv meer gericht op de mogelijkheid om te spelen met plaatsing van sounds in de ruimte.

Wout, die techniek waarbij je om het geluid kunt heen lopen lijkt me ook wel leuk. Ik heb een tijdje terug een documentaire gezien met wetenschappers die iedereen in een auto zijn/haar eigen muziek konden geven, zonder hoofdtelefoons en zonder dat ze last hebben van elkaar. Is dat de zelfde techniek?

 

[Yost]

Origineel geplaatst door Flying Panther
Wel een interessant project trouwens

Ja, hè! Maar ik heb de hardware er niet voor. Dus eerst het gedachtenexperiment eens toetsen, en daarna zie ik wel weer verder...

 

[Wout Blommers]

Origineel geplaatst door Yost
Wout, die techniek waarbij je om het geluid kunt heen lopen lijkt me ook wel leuk. Ik heb een tijdje terug een documentaire gezien met wetenschappers die iedereen in een auto zijn/haar eigen muziek konden geven, zonder hoofdtelefoons en zonder dat ze last hebben van elkaar. Is dat de zelfde techniek?

Nee.
De afdeling Geologie van de Universiteit van Delft heeft er niet voor niets iets mee te maken
Het is eigenlijk het omgekeerde van seismologisch bodemonderziek, je weet wel, een knal en die wordt dan weer opgenomen met een helebloel microfoontjes. Vervang je die microfoontjes door luidsprekertjes, dan krijg je die knal weer terug op de juiste plaats waar die oorspronkelijk was. Ehhh, dit op z'n Jip-en-Jannekes, natuurlijk.

De computer berekent hoe een groot aantal speakers aangestuurd moeten worden zodat de illusie ontstaat dat er een golffront voorbij komt. En die illusie is voor iedereen hetzelfde, waar die zich ook bevindt in de ruimte.

Marije Baalman is er in afgestudeerd, doet veel met electronische muziek en kan veel vertellen, alleen heeft ze het nadeel wel erg veel in Berlijn te zitten Daar maakt ze producties met bewegend geluid. Ook die bewegingen zijn te componeren, zoals bij een ballet (choreografie) Google maar eens wat met Wave Field Synthesis.

Wout

 

[Wout Blommers]

De computer doet het volgende voor een rij speakers: hij rekent uit welke speaker als eerste het geluid moet afgeven. In het plaatje zie je dat de middelste al wat meer golfvormen hebben gemaakt dan de buitenste. Je neemt dan de violist op de werkelijke plaats waar.

Wat heb je minimaal nodig?
Een goed zware computer.
Minimaal 8 speakers per kant en er zijn vier kanten, al is een driehoek opstelling ook mogelijk, zelfs slechts één zijde, bijvoorbeeld een podium.
Dan voor iedere speaker een DSP en een versterker, dus zo'n 32 keer

Maar troost je, de software is gratis!!!
Ook op Linux en Mac verkrijgbaar!!!

Wout

 

[Yost]

Origineel geplaatst door Wout Blommers
Wat heb je minimaal nodig?
Een goed zware computer.
Minimaal 8 speakers per kant en er zijn vier kanten, al is een driehoek opstelling ook mogelijk, zelfs slechts één zijde, bijvoorbeeld een podium.
Dan voor iedere speaker een DSP en een versterker, dus zo'n 32 keer

Eeuuhhhhh

Maar troost je, de software is gratis!!!
Ook op ... Mac verkrijgbaar!!![/B]

Da's nou weer mooi.

 

[Kassen]

Hmmm, mischien dat je marije's software ook draaiend krijgt op Windows; Marije programeert in SupperCollider en het merendeel van SC werkt onder windows. De serieuzxe optie is natuurlijk om een cluster aan Debian in de low-latency versiete hangen aan een baterij aan RME kaarten maar dan ben je net iets meer kwijt dan het surround setje van bij de Aldi (maar ja, mischien is dat als nog makelijker dan Marije's code proberen te doorgronden :¬p)...

Ook heel interesant is een vergelijkbaar concept door o.a. Perry Cook die werkte met baterijen aan mocrofoons opgesteld in een bol (gericht op een instrument in het midden) gecombineerd met speaker setups met eenhele set aan speakers directioneel ge monteerd op één object. Iets gebazeert op dat systeem word tegenwoordig gebruikt by PLORK (Princeton Laptop Orchestra).

Maar goed; niet naar mij kijken, ik heb een persoonlijke zwak voor Marije en Perry en luister mijn muziek gewoon stereo ;¬).

 

[Kassen]

http://lad.linuxaudio.org/contrib/z...-swonder3dq_3d_object_auralisation.theora.ogg

OGG video dus gebruik VLC