IK heb niet helemaal doorgelezen, ik kwam dit artikel
HIER regen;
Zelfresonantie: Jezelf horen zingen op een opname confronteert.
Een van de dingen die ik op mijn werk doe is het opnemen van spreekstemmen en zang. Het gaat dan om opnames als zangles, voor demo-cd's, of om bijvoorbeeld voice-overs in theater- of dansstukken. Omdat het hierbij om studenten gaat, is het vaak zo dat het de eerste keer is dat ze zichzelf terug horen in een echte studio met een goeie geluidskwaliteit. En dat is ontzettend confronterend. En dat is een boeiend fenomeen. Ik heb uitgezocht hoe die confrontatie tot stand komt.
Natuurlijk is de opname die ik maak helder en duidelijk (te duiden) en is de situatie in de studio van De Theaterschool er naar om jezelf aan enige zelfreflectie te onderwerpen. Maar die situatie blijkt niet de oorzaak van de confrontatie, hooguit een voorwaarde. Ook zeggen mensen dat je je eigen stem anders hoort in je hoofd dan door een microfoon. Dat is wel waar, maar dat verklaart juist niet waarom een opname van je eigen stem dan altijd zo'n stevige confrontatie geeft. De "hè ben ik dat?"-fase duurt kort. De confrontatie volgt daarop.
Ik heb een eigen theorie die verklaart waarom dat zo heftig is. Omdat ik de theorie nergens anders lees, ga ik hem hier vastleggen.
Dave Krooshof's theorie van zelfresonatie
Als je zingt of spreekt, wordt je klankkleur bepaald door een aantal fysieke kenmerken: De resonanties, oftewel het meetrillen van je schedel, de holtes daarin, de vorm van de mond en neusholte, de nek en de borstkas. Bij het spreken worden bepaalde boventonen benadrukt, en andere juist gedempt. Als je luistert naar een opname van je eigen stem, wordt er door de speaker een geluid voortgebracht waarop je eigen schedel opnieuw precies kan meetrillen. Omdat trillingen van de schedel goed gehoord worden, en deel uit maken van de totale geluidsbeleving, is de waarneming van je eigen stem een soort verterkte vorm van wat het is. Elke resonantie wordt nog een keer versterkt. Zo hoor je de klank, en daarmee de vorm van je eigen keel, neus, jukbeenderen en borst in overdreven proporties. Je hoort als het ware een karikatuur van je eigen klank.
De proef op de som
Als mijn theorie klopt, dan zou de confrontatie opgeheven moeten worden als ik de opname iets sneller of trager afspeel. Ik heb dit in de afgelopen jaren tientallen keren gedaan. Vaak, als ik de waterlanders zag komen, vroeg ik de studenten wat ze voelden als ik de opname iets langzamer of sneller afspeelde. Een kwart toon hoger of lager is al genoeg om de situatie te verlichten. De student kan dan veel objectiever naar zichzelf luisteren. Verander je de toonhoogte je meer dan dat, bijvoorbeeld een hele toon, dan wordt het stemmetje te grappig.
Kort gezegd kun je je zelf niet horen zoals anderen klinken, en kun je niet horen wat anderen horen. Je hoort jezelf altijd als een overdreven versie van jezelf. En dat is nog veel confronterender dan iemand die je overdreven nadoet. Deze resonaties zijn gebonden aan hun toonhoogte. Zodra je die zelfresonantie opheft, normaliseert de waarneming zich.
Theoretisch zou een opname van jezelf ook minder confronterend moeten zijn als je je schedel fixeert of zwaarder maakt.
De psychische resonantie
De confrontatie zelf zal veel te maken hebben met het herbeleven van je eigen handeling. Als je iemand ziet praten, worden die hersendelen actief die de opdrachten aan je spieren geven om dezelfde klanken voort te brengen. Daarom heeft het zin om op een podium te gaan staan zingen. Iedereen die er aandacht voor heeft zingt mee, en zingen is lekker. Wat betreft hersenactiviteit maakt het niet uit of ze dat hardop doen, of alleen maar luisteren. Als je nu jezelf terug hoort op een manier die sterk gekoppeld is aan je eigen lijf en je schedel in het bijzonder, doe je dus heel sterk met jezelf mee. En daarmee voel je kennelijk je motivaties erg sterk.
Uiteindelijk zijn al die confrontaties zeer hanteerbaar. Want ze gaan over jezelf en vertellen eigenlijk iets wat je toch al wist. Daarom gaan die confrontaties ook wel over. Je went aan jezelf; na verloop van tijd wel.
posted on Sunday, November 28, 2004 3:01 AM