Dolby - DTS 5.1 en galm?

[Rianne_SynthiA]

Als ik op mijn 5.1 huiskamerinstallatie gewoon een DVD of cd'tje in stereo opzet lijkt het alsof de achterste twee luidsprekers alleen geluid krijgen door de hoeveelheid galm die de opname bevat. Ook bij de radio werkt het zo: de stem van de presentator komt uit de middelste frontspeaker en de muziek komt ook uit de achterste speakers.

Mijn eigen opnames uit de jaren 80 hebben geen surround-sound dus (ik had geen goede reverb in die tijd) maar cd's uit die tijd wel. Ik weet wel zeker dus dat de hoeveelheid galm de dolby-surround-sound veroorzaakt.
Op die manier krijg je een aardig beeld van hoe de bekende artiesten dus hun galm gebruiken. Iemand als Tiesto (ja ik heb er ook 2 cd's van) heeft geen galm in zijn drums bijvoorbeeld maar in de synths zit meestal de galm van een arena.
Bij oude platen van Klaus Schulze hoor je zo dat hij alles altijd de galmbak ingooide. Juist die oude Schulze-muziek klinkt nog steeds of het speciaal voor Dolby surround is gemaakt. De oude platen van Jimi Hendrix bijvoorbeeld lijken of ze gisteren zijn gemaakt zo goed klinken de gewone stereo-cd's op een moderne 5.1. De gitaar van Hendrix vliegt bij Voodoo Chile (slight return) in 3D door de kamer; van voor naar achter en van links naar rechts en klinkt fantastisch zo.
En het is een gewone stereo-opname uit de jaren 60 dus! Een kwestie van galm aan en uit plus stereo-vibrato aan en uit doen voor hetzelfde effect?

Omdat ik zelf weer muziek op wil gaan nemen wil ik weten wat ik nou wel of niet voor trucks uit moet halen om het op elke installatie goed te laten klinken; gewoon stereo, DTS 5.1 of Dolby Surround dus.

Wie heeft er nog tips, tricks en suggesties?

 

[arnomusicman]

Hallo Rianne,

Surround van een gewone stereo CD wordt gecreërd door je versterker. Die "maakt er gewoon iets van". Dat fenomeen is "surround sound" en geen echte Dolby Surround of DTS. Je versterker weet niet wat droog signaal of wat reverb is. En als het als reverb klinkt (vertraagd?), dan ligt dat eraan dat de kabels naar je achterspeakers veel langer zijn dan naar je voorspeakers. Daardoor krijg je vertraging in het signaal naar de achterspeakers. Bij een DTS opgenomen signaal is wel bepaald welk signaal naar welke speaker moet. Maar dan zit je nog met de vertraging als je kabels lang zijn (en naar andere speakers (veel) korter.

Als je er zelf mee bezig wilt gaan heb je een sequencer nodig die surround aankan. Bijvoorbeeld Cubase4 (niet de Studio versie, maar de grote broer). En je hebt daarvoor dan ook speciale surround effect pakketten, waarin je de effecten echt surround kunt bepalen.
Hier wat voorbeelden ervan: http://www.thomann.de/de/search.html?sw=surround&gk=coswae&bn=&x=9&y=6
Verder heb je natuurlijk tenminste 5 uitgangen nodig op je geluidskaart en een surround opstelling in je studio om het op de juiste wijze af te kunnen luisteren.
En voor het opnemen met DTS heb je een encoder nodig. Bijvoorbeeld van Minnetonka: http://www.surcode.com/

Veel succes ermee!

 

[Hanz]

Origineel geplaatst door arnomusicman
Hallo Rianne,

Surround van een gewone stereo CD wordt gecreërd door je versterker. Die "maakt er gewoon iets van". Dat fenomeen is "surround sound" en geen echte Dolby Surround of DTS.

Eh, dat ligt er maar aan wat je bedoelt. Een Dolby Surround versterker (let wel: geen Dolby Digital / DTS) bepaalt aan de hand van fase-trucjes in het oorspronkelijke stereo-signaal (!) wat er op de voorspeakers wordt gehoord en wat er op de achterspeakers hoorbaar is (bandlimited, dat wel, dus bijv. diepe bas kan je vergeten).
Dat is ook de reden dat oude platen, nog van voor het Dolby Surround tijdperk, toch opeens 'surround' kunnen gaan klinken als je ze afspeelt door een Dolby Surround versterker; er is toenertijd in de oorspronkelijke opname (of mastering) geknoeid met de fase. Per ongeluk of expres (stereo-wideners werken immers ook met fasetrucjes).

En, om even op het verhaal van Rianne te komen, ook veel galm-apparaten halen trucjes met fase uit. Waardoor het heel goed mogelijk is dat je juist het galmsignaal hoort terugkomen op de rear-channels van een Dolby Surround matrix.

Bij Dolby Digital / DTS is het een stuk simpeler. In de digitale opname zijn discrete kanalen voor iedere (fullrange) speaker aanwezig (+ een apart bandlimited kanaal voor de subwoofer (LFE) ... vandaar het .1 verhaal in de 5.1).
Daarom zal er op je achterkanalen / LFE / center niets te horen zijn als je een stereo-opname afspeelt op een DD/DTS versterker. En dan meteen weer een uitzondering, sommige versterkers (m.n. Yamaha's) hebben allerlei DSP programma's aan boord om een stereo-opname te ver-'surrounden'. Hetgeen meestal klinkt alsof je poept in een blikken emmer. Uitzetten, dus.

En als het als reverb klinkt (vertraagd?), dan ligt dat eraan dat de kabels naar je achterspeakers veel langer zijn dan naar je voorspeakers. Daardoor krijg je vertraging in het signaal naar de achterspeakers. Bij een DTS opgenomen signaal is wel bepaald welk signaal naar welke speaker moet. Maar dan zit je nog met de vertraging als je kabels lang zijn (en naar andere speakers (veel) korter.

Sorry, maar dat is pertinente onzin. De lengte van kabels zorgt er (in huiskamertermen) niet voor dat er hoorbare vertraging ontstaat tussen de voor- en achterkanalen. De tijd die het kost om het signaal een metertje extra kabel door te laten wandelen is amper meetbaar.
Er kan wel degelijk hoorbare vertraging ontstaan tussen voor- en achterkanaal als je je rear speakers ver naar achteren zet, maar dat is dan puur een kwestie van de geluidsgolven die zich met een beperkte snelheid door de lucht verplaatsen. En dat kan al snel enkele milliseconden zijn, in huiskamertermen. Overigens hebben veel surroundversterkers een compensatie-instelling waarmee je dat kan verhelpen.

 

[Rianne_SynthiA]

Nee het is (nog) niet mijn bedoeling om zelf DTS 5.1 opnames te maken. Ik wil er wel rekening mee houden als ik gewoon in stereo ga opnemen.
Bij mijn Sony home cinemaset is het dus wel zo dat de hoeveelheid galm in een gewone stereoopname de surrond sound veroorzaakt. Naar ik aanneem werkt het bij alle huiskamersystemen zo. Heeft niets te maken met de lengte van de kabels en dat weet ik zeker. Ook niet met het feit dat platenmaatschappijen oude stereoopnames op zouden pimpen naar surround ofzo. CD's in de jaren 80 gekocht hebben ook gewoon surround sound.

 

[Hanz]

Overigens is het helemaal niet moeilijk om zelf 'Dolby Surround' te maken in een stereo-signaal, ik deed dat zelfs met m'n Amiga toen Dolby Surround nog helemaal nieuw en hip was.
Kwestie van definieren wat je wilt horen op je achterspeakers, en dat geluid uit fase zetten tussen je linker- en rechterspeaker. Het geluid voor je voorspeakers laat je wel gewoon in fase.

De decoder in de Dolby Surroundversterker zal nu het 'uit-fase' signaal oppakken en interpreteren als het geluid dat naar achteren moet worden gestuurd. Overigens is er bij Dolby Surround wel sprake van 2 rear-speakers maar slechts één 'surround' kanaal. Dus rear-left en rear-right sturen, zoals bij Dolby Digital, dat kan weer niet.

 

[Rianne_SynthiA]

Dat er geen vette bassen uit die achterspeakers komen is niet zo vreemd: daar is die vette subwoofer voor!
De .1 van het 5.1 gebeuren zeg maar.

 

[Rianne_SynthiA]

Dus het uitgangssignaal van bijv. reverb en delay met de panning knoppen omkeren werkt ook?
Gewone uitgang van mixer is L en R en de reverb dan op R en L zetten? Mij benieuwen. Of bedoelde je dat niet?

 

[Hanz]

Nee, fase flippen (heel makkelijk met een beetje fatsoenlijke DAW).
Veel ouwe delays hebben een hele mooie phase invert functie, waarmee alleen de gegenereerde delaysignalen uit fase worden gezet. Hierdoor zullen ze je letterlijk om de oren vliegen...

 

[Rianne_SynthiA]

Toevallig heb ik hier een Roland SDE-2000 naast me staan : )
Een bloedstollende bak ja en vrij duur in die tijd. Inderdaad met Phase Inv knopje erop. Dus als ik daarop druk gaat het wonder geschieden? Lijkt me sterk en geen enkele opname uit de jaren 80 van mij heeft surround sound. Neem van mij aan dat die delay overmatig belast werd. Sommige opnames hebben wel een beetje surround sound maar daar zat dan weer wat verengalm bij. Ik blijf bij dat verhaal over die galm dus!

 

[arnomusicman]

Origineel geplaatst door Hanz
Sorry, maar dat is pertinente onzin. De lengte van kabels zorgt er (in huiskamertermen) niet voor dat er hoorbare vertraging ontstaat tussen de voor- en achterkanalen. De tijd die het kost om het signaal een metertje extra kabel door te laten wandelen is amper meetbaar.
Er kan wel degelijk hoorbare vertraging ontstaan tussen voor- en achterkanaal als je je rear speakers ver naar achteren zet, maar dat is dan puur een kwestie van de geluidsgolven die zich met een beperkte snelheid door de lucht verplaatsen. En dat kan al snel enkele milliseconden zijn, in huiskamertermen. Overigens hebben veel surroundversterkers een compensatie-instelling waarmee je dat kan verhelpen.

Jij kunt het dan wel pertinente onzin kunnen noemen, maar ik heb er wel last van.
Mijn "achter" speakers (ik heb geen surround versterker), hebben last van vertaging omdat er 15m kabel aanhangt. aan mijn A setje hangt maar 3m kabel. Het B setje staat niet ver van de luisterpositie, maar ik moest de kabel de kamer half rond leggen. En afhankelijk van het weergegeven materiaal valt het minder of meer op. Hierdoor klinkt bijvoorbeeld een stem soms wat chorus-achtig.

 

[fuse]

Re: Dolby - DTS 5.1 en galm?

Origineel geplaatst door Rianne_SynthiA
Wie heeft er nog tips, tricks en suggesties?

Zorg ervoor dat je zelf een 5.1 mix kan maken en dan kan een mastering engineer die voor je masteren.
Het maken van 5.1 mixen is ea over te vinden op het internet.

 

[Subgroover]

Ik kan je een advies geven:

Ga je eens verdiepen in de wondere wereld van de verschillende surround-systemen!
Aan de hand van je vragen en opmerkingen kan ik hieruit opmaken dat je er nog heel weinig kaas van hebt gegeten en dat je over het algemeen niet weet waar je het over hebt.

Er is ontzettend veel over te vinden op google en wikipedia, zo ben ik zelf ooit ook een heleboel wijzer geworden.
Ga uiteindelijk met die kennis zelf experimenteren!!!!!

 

[SpaceAgent202]

Re: Dolby - DTS 5.1 en galm? "advies" hahaha

Re: Dolby - DTS 5.1 en galm? "advies" hahaha

Origineel geplaatst door Rianne_SynthiA
[...]zo goed klinken de gewone stereo-cd's op een moderne 5.1. [...]
Wie heeft er nog tips, tricks en suggesties?

je zegt het misschien zelf al. goede stereo opnames klinken ook op 5.1 goed.
hoewel 5.1 een nieuwe wereld voor je kan opendoen.

maar misschien verstandig om eerst eens na te gaan of je 5.1 nodig hebt voordat je de hele wereld en studio op zn kop zet om 5.1 te gaan doen

 

[Negative Plus]

Origineel geplaatst door arnomusicman
Jij kunt het dan wel pertinente onzin kunnen noemen, maar ik heb er wel last van.
Mijn "achter" speakers (ik heb geen surround versterker), hebben last van vertaging omdat er 15m kabel aanhangt. aan mijn A setje hangt maar 3m kabel. Het B setje staat niet ver van de luisterpositie, maar ik moest de kabel de kamer half rond leggen. En afhankelijk van het weergegeven materiaal valt het minder of meer op. Hierdoor klinkt bijvoorbeeld een stem soms wat chorus-achtig.

Over het algemeen hebben mensen geen speaker kabels van 15m.
Maar het is ook weer geen pertinente onzin zo blijkt maar weer

Het zou dus kunnen dat je ergens je signaal vertraagt en zo alles weer in phase brengt.
Met de meeste daw's en sommige digitale mixers kan dat.

 

[SpaceAgent202]

Origineel geplaatst door arnomusicman
Jij kunt het dan wel pertinente onzin kunnen noemen, maar ik heb er wel last van.
Mijn "achter" speakers (ik heb geen surround versterker), hebben last van vertaging omdat er 15m kabel aanhangt. aan mijn A setje hangt maar 3m kabel. Het B setje staat niet ver van de luisterpositie, maar ik moest de kabel de kamer half rond leggen. En afhankelijk van het weergegeven materiaal valt het minder of meer op. Hierdoor klinkt bijvoorbeeld een stem soms wat chorus-achtig.

heb je dan nooit overwogen om voor je "voor" speakers gewoon 15 m opgerolde kabel te gebruiken?

 

[jeroenvdv]

Hilarisch, ik zou m'n kabels vervangen door gouden kabels met platina pluggen. Dan ben je er vast vanaf.

Doe alsjeblieft je natuurkundelessen van het 1e jaar even over en besef dat de snelheid van signaal over koper ZO snel is dat het NIETS hoorbaars uit zal maken.

De snelheid van electriciteit over een koperkabel is zo'n 250.000 kilometer per seconde. Geen onzin meer uitkramen dus bitte.

 

[arnomusicman]

Origineel geplaatst door jeroenvdv
Hilarisch, ik zou m'n kabels vervangen door gouden kabels met platina pluggen. Dan ben je er vast vanaf.

Doe alsjeblieft je natuurkundelessen van het 1e jaar even over en besef dat de snelheid van signaal over koper ZO snel is dat het NIETS hoorbaars uit zal maken.

De snelheid van electriciteit over een koperkabel is zo'n 250.000 kilometer per seconde. Geen onzin meer uitkramen dus bitte.

Mijn oren zullen het zich dan wel verbeelden omdat mijn hersenen zeggen dat de kabel te lang is.

1: goud geleid zoveel beter als koper:confused: Jij hebt gouden kabels:confused: Bestaan die?
2: natuurkunde is centuries ago. I'm a senior member (30+) Ik wordt oud en vergeetachtig.

 

[SpaceAgent202]

Origineel geplaatst door jeroenvdv
Hilarisch, ik zou m'n kabels vervangen door gouden kabels met platina pluggen. Dan ben je er vast vanaf.

Doe alsjeblieft je natuurkundelessen van het 1e jaar even over en besef dat de snelheid van signaal over koper ZO snel is dat het NIETS hoorbaars uit zal maken.

De snelheid van electriciteit over een koperkabel is zo'n 250.000 kilometer per seconde. Geen onzin meer uitkramen dus bitte.

hilarisch, dat jij een leraar-leerling situatie neerzet tegenover iemand die zo'n 20 jaar ouder is

 

[Hanz]

Zo zie je maar weer, je bent nooit te oud om hardleers te zijn...

 

[jeroenvdv]

1: goud geleid zoveel beter als koper:confused: Jij hebt gouden kabels:confused: Bestaan die?

Was een ironisch bedoelde opmerking die verwees naar de vele fabeltjes op het gebied van Hifi. Ik heb daar niets mee (kan er alleen smakelijk om lachen).

hilarisch, dat jij een leraar-leerling situatie neerzet tegenover iemand die zo'n 20 jaar ouder is

Tja, het idee van een forum is volgens mij dat het niet zoveel uitmaakt wie de persoon achter een nickname is - maar dat het gaat om hetgeen gepost wordt.


Tijd voor een paar uurtjes slaap. Trusten!