Live in de zaal: tips om het goed te laten klinken?

[nick nova]

Ik vraag me eigenlijk af hoe je je live sound kunt optimaliseren.
Nu is het zo dat elk concert de boel anders overkomt (laatste keer was het aan de schelle kant) en dat ligt dan vooral aan de zaal en d altijd andere PA, en niet aan de premix.

Ik vermoed dat het te maken heeft met het correcte gebruik van een compressor op de main bus en waarschijnlijk dan gevolgd door een (brickwall) limiter om het geveel ten top te drijven.

Maar gaat de boel daardoor beter in balans klinken?
Wat kan je allemaal doen om ervoor te zorgen dat op elke PA je sound er staat zonder bijwerkingen??

Iemand raad/tips?

Voor het ogenblik is alles electronisch, later komt er meer akoustische intrumenten bij, maar das een ander verhaal wegens de engineer die je er dan bij moet hebben.

 

[fuse]

Zorgen dat je iemand bij hebt die goede zaalmixen kan maken.

 

[matrixxx]

Origineel geplaatst door fuse
Zorgen dat je iemand bij hebt die goede zaalmixen kan maken.

het juiste antwoord was dat,

zorg ook dat die persoon vaak genoeg zelf in de zaal staat of de mixer moet al in de zaal staan maar dat is niet altijd het geval.
even een signal flow opvragen of opzoeken van de mengtafel die er standaard staat e.a. apparatuur.
zorg dat de man die achter de zaalmixer staat niet de volume te hard heeft staan.

en vergeet niet dat elke zaal anders klinkt bij de een klinkthet beter en de ander slechter maar de man achter de grote mixer is het belangrijkste samen met jou

 

[nick nova]

Zoals ik zei, wil ik het niet over de technieker hebben die ik mee moet nemen, dat weet ik en ga ik pas doen als de hele band er rond staat.

Als je de vergelijking doet met een studiomix en het daarna masteren ervan, kan je dat ook doen met een live mix die ok kan klinken. Maar hoe kan ik die gewone mix zo 'live masteren' dat ie zo goed mogelijk klinkt op elk mogelijk speakersysteem.
Ik heb het dan over de signal chain op de masterbus. Daar had ik graag ervaringen tips en aanwijzingen voor verkregen.

Laatst klonk alles veel te schel, terwijl het bij mij thuis met dezelfde settings prima klonk. Hoe krijg ik het voor elkaar dat het overal gewoon in het algemeen stabieler goed gaat klinken. Mijn muziek heeft zeer veel dynamiek btw.

 

[fuse]

Thuis <> zaal.

Weet nog wel dat Yoonchi een tip had om die behringer EQ te gebruiken en die heeft ook de mogelijkheid dat je de EQ kan neutralizeren mbv een meet microfoon.
Velen hier gebruiken dat om hun setup thuis wat te 'fatsoeneren' maar voor zalen geldt dit ook wel. (En iemand met een goed stel getrainde oren kan zoiets zelf wel met een EQ)
Denk dat zoiets dergelijks ook wel met een multiband compressor te fixen is als je dynamiek niet helemaal toppie uitkomt.

Bedoelde dat? Ja? Ok! Fijn!

 

[nick nova]

Bedankt, was een beetje kort van reactie.
Zo'n meetmicrofoon met zelf de EQ doen, lijkt me wat complex allemaal.
Het is wel een idee om tijdens het voorgaande optreden stiekem wat aan de zaal EQ te gaan draaien

Er lijkt niet echt een standaard manier van werken te zijn? Weet iemand wat Underworld gebruikt bv? Of Orbital?
Heeft het zin om bv alleen de drums op een compressor te zetten om het harder te laten knallen?

 

[fuse]

Je denkt wel moeilijk zeg.

Die grote acts waar je het over hebt. Die komen niet gratis. En een deel van dat geld gaat naar een goede zaalmixer die weet waar hij/zij mee bezig is.

En die parkieto voor live zijn ze nog mee bezig.

 

[Allert]

Underworld stuurt ong 8 kanalen naar de Front of House (zaal) die daar in balans gehouden worden door een van swerelds meest gerespecteerde live technici: John Newsham (Ontwerper van oa Turbosound en Funktion One).
zie: http://flickr.com/photos/allert/62971240/
Ook Orbital had altijd een technicus bij zich.

Een zaal EQ'en met een microfoontje en een computertje zou ik niet doen. Er is zeker wat te meten aan akoestiek en frequenties in een zaal. Met behulp van bijvoorbeeld Smaart of Spectrafoo (google is je maatje) kun je beslissingen maken over hoe een EQ aan te passen. Het is echter nooit een vervanging voor je oren.

De akoestiek van een zaal is vaak een grotere factor in de kwaliteit van het geluid dan de gebruikte installatie. Een volle zaal zal vaak beter klinken dan een lege (meer demping, minder reflecties, daardoor minder schel hoog en strakkere bassen)

Bij T.raumschmiere heb ik een tijdje lang een Summit DCL200 buizen compressor mee gehad om het totaal te compressen. Dat is zeker enigzins merkbaar maar in ons geval niet groot genoeg om dat dure ding iedere keer weer een vliegtuig in te duwen.
Maar een mooie buscompressor zoals de Summit, een Avalon 747 of iets dergelijks (duurs) kan zeker wat doen.
Compressie kan zeker wat doen maar stel je er niet teveel van voor. Aangezien de live situatie itt tot de studio altijd de compromis situatie is gebruikt men live compressie minder als sound shaping tool alswel als dynamiek beheersing.


Als je geen technicus bij hebt is het de moeite waard om je frequenties te leren kennen. Luister van te voren samen met de technicus van de zaal. Vertel hem tijdens dat luisteren waar jou probleem punten zitten. De technicus zal vaak ook weten waar de probleempunten zitten. Overleg met hem daarover. In veel rechthoekige zalen zul je merken dat het gebied rond de 100-125 Hz te veel is. Het is dan aan te raden daar wat weg te halen op de EQ. Ook het gebied 2k5-3k15 Hz is een beroemde, door daar wat te knippen kan je het geluid minder schel doen klinken. Maar pas op dat je het niet teveel doet, anders raak je spraakverstaanbaarheid en energie kwijt.

Leer zoveel mogelijk de typische frequenties van een graphische EQ te herkennen:

30-40-50-63-80-100-125-160-200-250-315-400-500-630-800-1k-1k25-1k6-2k-2k5-3k15-4k-5k-6k3-8k-10k-12k-16k-18k

Deze frequenties kunnen licht verschillen per merk EQ maar in dit lijstje kom je de meeste wel tegen.

Gain structuur: rode lampjes zijn ergens voor. Sommige DJ's lijken een rode lampjes fetish te hebben. Rood lijkt voor hun beter.
Helaas niet waar. Tenzij je van plan bent iets op een mengtafel te vervormen (wat wel degelijk niet goed voor de mixer is) kun je ze beter vermijden.
Zorg dat je levels rond de 0dB op de meters liggen. Als het te hard is ga dan niet je master fader omlaagtrekken om vervolgens later je faders weer omhoog te duwen, dit zorgt voor vervorming op de bus. Ga liever iets terug op je gains of op je kanaalfaders.

Op het ableton forum is op het moment ook een interessante thread over dit onderwerp aan de gang.

Groet,
Allert

 

[bassio]

ehm..........mijn kleine bijdrage .

pas op met lange galm en reverbs , een zaal heeft al een galm . beide kunen er voor zorgen dat je mix verzuipt .

 

[Ensemble]

Wat een nuttige tips van Allert en Bassio zeg!

Dank.

 

[meesha74]

Als je mix te schel klinkt moet je er hoog(mid) uitdraaien. Klinkt je mix te "bonkig" dan moet je er laag uitdraaien. Lijkt me simpel toch. Zorg dat je een goede EQ op je master bus hebt staan waarmee je je mix kunt aanpassen aan de akoestiek van de ruimte. Kwestie van goed leren luisteren!!

Ik zou in ieder geval nooit een compressor of limiter in je masterbus plaatsen bij live mixen.

Live sound is iets compleet anders dan studio sound!!

 

[nick nova]

Bedankt alvast voor deze reacties! Laat maar komen!
Aangezien ikzelf monitormixer ben geweest, studiowerk doe en er al effe mee bezig ben, kan ik frequenties en de oorzaken van goede en slechte klank al wel onderscheiden, daar zit het hem niet. Het beste is idd altijd een technieker mee hebben die tijdens het eerste nummer (indien geen soundcheck) even ergens wat aan gaat draaien. Ik kan mezelf namelijk niet tegelijk in de zaal plaatsen en tegelijkertijd spelen Het feit dat ik er jammer genoeg momenteel nog alleen voor sta, is dat een probleem.

Dat voorbeeld van Underworld vind ik interessant. Ze sturen 8 kanalen de zaal in. Welke zijn dat dan precies?
Tijdje geleden was er een band en stuurde ikzelf 6 kanalen uit op de mpc (drums, bas, rest) en een synth apart. Aangezien ik nu alleen sta en geen technieker gebruik, was ik genoodzaakt om alles tot 1 stereo uit te reduceren. Die was dan wel goed gemixt op goede monitors en toch klinkt het altijd anders en niet altijd goed. Mijn muziek moet waarschijnlijk wat beteren om meer volk te trekken om frequenties te absorberen Een tweede paar speakers (PA boxen) om thuis te vergelijken zal ook al helpen.

Mja, een EQ op de bus en daarachter een goeie compressor lijkt me wel wat. En dan iets opzetten en in de zaal gaan staan en dan zelf wat aanpassen vooraleer te beginnen.

 

[Allert]

Voor zover ik heb kunnen zien:

2 kanalen bassdrums (stereo of nie weet ik niet)
2 kanalen bass (stereo)
2kanalen melodie (stereo)
2 kanalen fx (stereo)

en daar bij nog nu ik er aan denk:

Gitaar apart (afgezien van effecten)
Vocal apart (afgezien van effecten)

De heren hebben zelf ook een Midas Heritage 1000 op het podium waar ze veel mee kunnen...

Kwaliteit telt wel. Vooral van de gene die het al bedient.

Groet,
Allert

 

[falafelbiels]

En ik zeg: Kom gewoon een keertje binnen voor de avond begint (op tijd dus) luister effetjes wat je van de zaal vindt (maar met publiek klinkt het toch weer anders) en heb het erover met- en heb vertrouwen in de huistechneut (die kent de zaal als het goed is)...

 

[plieuw]

ook thuis, in de middag uren even fucking hard volume knallen, je hersens doen namelijk een trick bij hardere geluiden. zo kan het anders gaan klinken met meer volume(tip van de pilotenhandleiding van de pod2).

een 31band eq op de masterbus ook goed. knal zoveel mogelijk alles onder de 80 weg, chek goed het midden en het hoog zodat er geen resonaties zijn die pijn aan de oren doen!!

en weer zaalmix!!!

 

[nick nova]

Yes!

 

[meesha74]

Origineel geplaatst door plieuw


een 31band eq op de masterbus ook goed. knal zoveel mogelijk alles onder de 80 weg, chek goed het midden en het hoog zodat er geen resonaties zijn die pijn aan de oren doen!!

en weer zaalmix!!!

Nou, alles onder de 80 Hz lijkt me een beetje overdreven. Dan ben je al je sub-laag kwijt. VOlgens mij gaat het bij live muziek er juist om dat je de bassen ook een beetje voelt. Als ik muziek mix (live of studio/broadcast) dan voeg ik vaak wat 50 of 60 Hz toe aan de kick zodat je hem nog wat voelt. Bass(gitaren) geef ik dan vaak wat meer rond de 80 /100 Hz.

Veel muziek (zeker dance / house / techno) bevat nog veel waardevolle informatie in het sublaag. Veel PA systemen kunnen nog bijzonder goed frequenties tot 25 / 30 Hz weergeven.

Als je het laag gaat kappen zou ik niet verder gaan dan alles onder de 40 Hz.

 

[Capstan cappy]

waarom ga je niet eerst aan de voorkant tijdens de soundcheck een ballans maken en je sound maken en als de zaal losgaat (deuren open) verhuis je weer naar het podium, je referentie ligt in de zaal dat kun je niet op je monitoren beoordelen of je moet al jaren met dezelfde set draaien (FOH + backline) en dan nog is het meestal gokken, compressors geen compressoren lossen niks op aangezien je over klankleur praat, en trouwens als je je sound heb staan kun je als laatse je main buss compressor instellen zodat je niet over de kop gaat., ga er maar vanuit dat wanneer je een redelijke zaal heb dat je in je totaal mix van 8 tot 16khz zo'n 3 tot 5 DB bij moet draaien vanwege wat al uitgelegt is demping door de mensenmassa

 

[nick nova]

Ik heb jammer genoeg niet altijd de mogelijkheid tot soundcheck.

 

[daddy d]

Origineel geplaatst door fuse
Zorgen dat je iemand bij hebt die goede zaalmixen kan maken.

en die hoeven helemaal niet duur te zijn