WaveGuide7
Gedeactiveerd account
- Lid sinds
- 12 november 2009
- Berichten
- 1.152
Synth from Hell
Synth from Hell
In de draad over figuren en golfvormen (https://www.synthforum.nl/forums/showpost.php?p=1459909&postcount=12) beschreef 6 trak de blokgolf als volgt:
Ik bedoel maar; daarom is het zo lastig om op deze manier over golfvormen te praten, hoe voor de handliggend dat ook lijkt. Je stuit al gauw op tegenspraken.
Ook is het waar dat de boventonen van de driehoekgolf aanzienlijk minder krachtig zijn dan die van de blok- en de zaagtandgolf.
Als de amplitude van een golfvorm plotseling een heftige sprong maakt, zoals bij de blok-, puls- en zaagtandgolf, spreken we in de signaalverwerking van een sprong-discontinuïteit. Maar er bestaat ook nog een andere vorm van discontinuïteit en daarvan is de driehoekgolf het bekendste voorbeeld. Daar maakt alleen de richting van de golf een abrupte beweging: de richting is niet vloeiend, niet continu.
Als een golfvorm een sprong-discontinuïteit heeft, dan hoor je inderdaad een veel luidere "ratel" dan wanneer alleen maar sprake is van een richtings-discontinuïteit. Het hoorbaar effect is dat de boventonen van een golf met sprong-discontinuïteit veel sterker zijn dan die van de richtings-discontinuïteit. Daarom klinkt een blokgolf of een zaagtand veel scherper dan een driehoek.
Je kunt trouwens dat verschil in sterkten van de boventonen van driehoek en blok of zaag heel precies aangeven in formule-vorm: zie https://www.synthforum.nl/forums/showpost.php?p=1459215&postcount=4.
Tot zo ver alles kits. Maar nu wordt 't lastig. Het blijkt namelijk een fluitje van een cent om een golfvorm te maken die alleen maar een richtings-discontinuïteit heeft en geen sprong-discontinuïteit en die niettemin even scherp ratelt als een golfvorm met een heuse sprong-discontinuïteit!! Dat betekent je een blokgolf een uiterlijk kunt geven zonder sprongen, terwijl je toch de klank ervan op geen enkele manier kunt onderscheiden van een ECHTE blokgolf!!!!
Dat is precies wat gebeurt in preset van de bijlage. Preset blokgolf fasegedraaid.txt.
Open de preset en klik op de Start-knop.
WaveWizard produceert op de sporen S1, S2 en S3 drie zeer verschillend uitziende golfvormen.
Ga naar de Scoop/Spectrum-pagina en selecteer de sporen één voor één.
Je ziet in het scoop-venster (boven in beeld) de verschillende golfvormen voorbij komen. Toch hoor je geen enkel verschil in klank.
De verklaring zie je in het onderste venster: de drie spectra zijn identiek!
Hoe kan dat?
Als we het in synthesizer-land hebben over het spectrum, dan bedoelen we eigenlijk: het amplitudespectrum. Dat vertelt hoe groot de amplitudes zijn van de boventonen van een toon.
Maar er bestaat ook nog een ander spectrum: het fasespectrum. Dat vertelt hoe sterk de fase van elke boventoon (die niets anders is dan een gewone sinusgolf) verschoven is t.o.v. de nuldoorgang van negatieve naar positieve uitwijking.
Dat we maar zelden praten over dit fasespectrum, komt omdat wij mensen nogal fase-hardhorig zijn. Tenzij het gaat om de aanzet van een toon, speelt het fasespectrum meestal alleen in meer theoretische beschouwingen een rol.
Let wel: we zijn niet fase-stokdoof. Het is wel degelijk mogelijk dat je een minieme verandering van klankkleur hoort als je de faserelaties van de boventonen verandert. Maar psycho-akoestisch onderzoek wijst uit dat die verschillen maximaal overeenstemmen met slechts 1 dB verschil in amplitudespectrum.
Dit alles leidt tot een nogal bizarre conclusie die totaal indruist tegen je intuïtie:
Elke klankkleur kan oneindig veel verschillende gedaanten, golfvormen aannemen.
In theorie is het dus mogelijk dat je een of andere "synth from hell" koopt waarbij je kunt kiezen uit 1000 totaal verschillend uitziende golfvormen, en toch steeds hetzelfde klankje hoort...
Ik zou maar 'n beetje oppassen op Marktplaats. Je weet maar nooit...
Synth from Hell
In de draad over figuren en golfvormen (https://www.synthforum.nl/forums/showpost.php?p=1459909&postcount=12) beschreef 6 trak de blokgolf als volgt:
Onderhoudend proza, 6 trak! Zou haast gaan wensen dat het allemaal zo simpel in elkaar zat...6 trak:
een square schreeuwt keihard "HEY!" en houd dan een tijdje z'n bek en daarna weer "HEY!"...
een triangle is geroezemoes maar wel aanzienlijk constanter (houd minder z'n bek)...
de square gooit dus al zijn energie er in 1x uit terwijl de triangle dat in een kleine dosis doet maar bereikt dus minder snel zijn max...
de triangle heeft minder scherpe kantjes en produceerd dus aanzienlijk minder hoge tonen...
meer amplitude afstand t.o.v. de vorige = meer hoog... als je deze hoekjes meer en meer afrond dan hoor je steeds minder hoge freq...
Meestal heeft een blokgolf voor de helft van de tijd een positieve uitwijking en voor de andere helft een negatieve. Dat negatieve blok heeft evenveel recht op de beschrijving "HEY!", of "YEH!" als het positieve blok. En dan houdt dus niemand een tijdje z'n bek, maar heb je twee gelijkwaardige, concurrerende schreeuwbekjes die hijgerig "HEY-YEH,HEY-YEH,HEY-YEH,HEY-YEH,HEY-YEH!" brullen.een square schreeuwt keihard "HEY!" en houd dan een tijdje z'n bek en daarna weer "HEY!"...
Ik bedoel maar; daarom is het zo lastig om op deze manier over golfvormen te praten, hoe voor de handliggend dat ook lijkt. Je stuit al gauw op tegenspraken.
Het is waar dat de driehoekgolf (triangel) geen sprongen maakt, zoals de blok- en zaagtandgolf dat wel doen.de triangle heeft minder scherpe kantjes en produceerd dus aanzienlijk minder hoge tonen...
meer amplitude afstand t.o.v. de vorige = meer hoog... als je deze hoekjes meer en meer afrond dan hoor je steeds minder hoge freq...
Ook is het waar dat de boventonen van de driehoekgolf aanzienlijk minder krachtig zijn dan die van de blok- en de zaagtandgolf.
Als de amplitude van een golfvorm plotseling een heftige sprong maakt, zoals bij de blok-, puls- en zaagtandgolf, spreken we in de signaalverwerking van een sprong-discontinuïteit. Maar er bestaat ook nog een andere vorm van discontinuïteit en daarvan is de driehoekgolf het bekendste voorbeeld. Daar maakt alleen de richting van de golf een abrupte beweging: de richting is niet vloeiend, niet continu.
Als een golfvorm een sprong-discontinuïteit heeft, dan hoor je inderdaad een veel luidere "ratel" dan wanneer alleen maar sprake is van een richtings-discontinuïteit. Het hoorbaar effect is dat de boventonen van een golf met sprong-discontinuïteit veel sterker zijn dan die van de richtings-discontinuïteit. Daarom klinkt een blokgolf of een zaagtand veel scherper dan een driehoek.
Je kunt trouwens dat verschil in sterkten van de boventonen van driehoek en blok of zaag heel precies aangeven in formule-vorm: zie https://www.synthforum.nl/forums/showpost.php?p=1459215&postcount=4.
Tot zo ver alles kits. Maar nu wordt 't lastig. Het blijkt namelijk een fluitje van een cent om een golfvorm te maken die alleen maar een richtings-discontinuïteit heeft en geen sprong-discontinuïteit en die niettemin even scherp ratelt als een golfvorm met een heuse sprong-discontinuïteit!! Dat betekent je een blokgolf een uiterlijk kunt geven zonder sprongen, terwijl je toch de klank ervan op geen enkele manier kunt onderscheiden van een ECHTE blokgolf!!!!
Dat is precies wat gebeurt in preset van de bijlage. Preset blokgolf fasegedraaid.txt.
Open de preset en klik op de Start-knop.
WaveWizard produceert op de sporen S1, S2 en S3 drie zeer verschillend uitziende golfvormen.
Ga naar de Scoop/Spectrum-pagina en selecteer de sporen één voor één.
Je ziet in het scoop-venster (boven in beeld) de verschillende golfvormen voorbij komen. Toch hoor je geen enkel verschil in klank.
De verklaring zie je in het onderste venster: de drie spectra zijn identiek!
Hoe kan dat?
Als we het in synthesizer-land hebben over het spectrum, dan bedoelen we eigenlijk: het amplitudespectrum. Dat vertelt hoe groot de amplitudes zijn van de boventonen van een toon.
Maar er bestaat ook nog een ander spectrum: het fasespectrum. Dat vertelt hoe sterk de fase van elke boventoon (die niets anders is dan een gewone sinusgolf) verschoven is t.o.v. de nuldoorgang van negatieve naar positieve uitwijking.
Dat we maar zelden praten over dit fasespectrum, komt omdat wij mensen nogal fase-hardhorig zijn. Tenzij het gaat om de aanzet van een toon, speelt het fasespectrum meestal alleen in meer theoretische beschouwingen een rol.
Let wel: we zijn niet fase-stokdoof. Het is wel degelijk mogelijk dat je een minieme verandering van klankkleur hoort als je de faserelaties van de boventonen verandert. Maar psycho-akoestisch onderzoek wijst uit dat die verschillen maximaal overeenstemmen met slechts 1 dB verschil in amplitudespectrum.
Dit alles leidt tot een nogal bizarre conclusie die totaal indruist tegen je intuïtie:
Elke klankkleur kan oneindig veel verschillende gedaanten, golfvormen aannemen.
In theorie is het dus mogelijk dat je een of andere "synth from hell" koopt waarbij je kunt kiezen uit 1000 totaal verschillend uitziende golfvormen, en toch steeds hetzelfde klankje hoort...
Ik zou maar 'n beetje oppassen op Marktplaats. Je weet maar nooit...

