access1
Vintage lidl
- Lid sinds
- 29 april 2008
- Berichten
- 1.776
'Processing concept into substance and trying to create a string of independent forms'
Follow along with the video below to see how to install our site as a web app on your home screen.
Note: This feature may not be available in some browsers.
Dat is wat ik bedoelde in #326: Het begrip inspiratie krijgt pas zin en betekenis als het meer direct inhoudelijk over muziekstructuur gaat.) en in #331: inspiratie leidt vaak ook tot nieuwe, compositie-technische vaardigheden.
Ik zie inspiratie als volgt:
Je hebt een nieuw idee, een nieuwe benadering of uitgangspunt voor een compositie. Dat idee wil je wel eens uitproberen en je gaat ermee aan de slag. Dat wil zeggen: je laat er je gebruikelijke "stream of consciousness", improvisatie op los, maar dan natuurlijk wel onder de restrictie dat die dient te voldoen aan je idee. Meestal (zo vergaat het mij tenminste) blijkt het een idee van niks en ga je over tot de orde van de dag. Heel soms wordt je tijdens (meerdere!) uitwerkingen van dat idee getroffen door de onverwachte rijkdom die erin blijkt te schuilen; het lijkt wel of het stuk zichzelf voortstuwt of tot een heel eigen klank te leiden, een klank waarvan je zegt: "heb IK dat bedacht!!??" In zulke gevallen spreek ik van inspiratie.
Dus een kenmerk van inspiratie (zoals ik die zie) is dat het een specifiek, muzikaal inhoudelijk concept is. Kan dan een vogeltje in de dakgoot geen inspiratie heten? Naar mijn gevoel niet zo gauw, maar, never say never, kijk naar het werk van Messiaen. Daar zie je precies weer dat (jarenlange) proces op gang komen, die nauwgezette observatie en studie van vogelzang dat gepaard gaat met een lange stroom van composities.
Net zoals dat voorbeeld van Bach, laat ook dat van Messiaen zien dat inspiratie noodzakelijk leidt tot nieuwe compositie-technische vaardigheid, omdat je pas tijdens het gevecht met de materie, dus door te doen, kunt ontdekken of het idee echt iets waard is, dus inspirerend is. En mijn part mag je aan de zin: "...door te doen" best het woord "gewoon" toevoegen, als je maar bedenkt dat je alles wat je "gewoon" doet wel een voortvloeisel wordt geacht te zijn van dat inspirerende, muzikaal richting gevende concept. Dat concept voelt aan als een vervelend, knijpend corset dat je het liefst zou willen afsmijten, maar tegelijkertijd stuwt het je soms ook onwaarschijnlijk de hoogte in. Dat is dan een resultaat van je eigen inspanning, arbeid die voorspruit uit zo'n uiterst zeldzaam moment dat we inspiratie noemen!
Het is met deze omschrijving ook heel eenvoudig om te verklaren waarom werk van kunstenaars, musici en componisten zich vaak voltrekt in periodes van langere duur: je wil je graag eindeloos laven aan die goud-ader, die bron die overstroomt van Goedheid, Voorspoed & Geluk... En daarmee kom ik gelijk op een ander kenmerk van inspiratie: kunstenaars praten er niet zo graag over... of ze doen het op dezelfde manier als politici die op camera eigenlijk niks kwijt willen.
Componist Diderik Wagenaar, bij wie ik op het KC in Den Haag het vak "analyse 20ste eeuw" volgde, vertelde het verhaal over die Oostenrijkse muziekwetenschapper die in de jaren 50 de stoute schoenen aantrok en Arnold Schönberg, grondlegger van het (zeer inspirerende!) 12-toons concept, opbelde met de vraag of hij de maestro eens mocht interviewen over zijn grootse, muziek-historische compositie-idee. "Och, meneer," antwoordde Schönberg, "weet u, dat is zo'n beetje een muzikanten-dingetje, daar valt niet veel over te zeggen." Dat laatste klopt ook wel: het 12-toons idee is extreem eenvoudig en neer te schrijven in een paar regeltjes tekst. Het zit 'm in de uitwerking, in de ontdekking van oneindige nieuwe mogelijkheden en nieuwe expressies. Inspiratie zelf is pure concept-potentie; die levert pas iets op als je de handen uit de mouwen steekt en begint te spitten.
Ik zie inspiratie als volgt:
Je hebt een nieuw idee, een nieuwe benadering of uitgangspunt voor een compositie. Dat idee wil je wel eens uitproberen en je gaat ermee aan de slag. Dat wil zeggen: je laat er je gebruikelijke "stream of consciousness", improvisatie op los, maar dan natuurlijk wel onder de restrictie dat die dient te voldoen aan je idee. Meestal (zo vergaat het mij tenminste) blijkt het een idee van niks en ga je over tot de orde van de dag. Heel soms wordt je tijdens (meerdere!) uitwerkingen van dat idee getroffen door de onverwachte rijkdom die erin blijkt te schuilen; het lijkt wel of het stuk zichzelf voortstuwt of tot een heel eigen klank te leiden, een klank waarvan je zegt: "heb IK dat bedacht!!??" In zulke gevallen spreek ik van inspiratie.
Om meer in de context te blijven van de muziek, iemand die door improvisatie op zijn muziek instrument een ingeving krijgt en iets moois neer zet. Hoe is die ingeving onstaan? Juist. Door gewoon..... te beginnen.
... Mijn beste 'werken' zijn werken waarbij ik zonder idee begonnen ben, die zelfde werken maak ik ook in 1/3e van de tijd als die werken waarbij ik met een idee begon.

Maar dit zei ik toch al ? (Met minder woorden)
...
Die restrictie is overigens helemaal niet nodig,...
En dat is wat ik ook bedoelde.
Een idee in je kop komt zelden tot iets goeds. Maar ga je gewoon zitten pielen, dan ontstaan de mooiste dingen.![]()
Hoe vaak kom ik dat woordje gewoon niet tegen in discussies? Meestal geformuleerd in de vorm van een kort advies.
Je kunt een apotheker de raad geven: "Je moet gewoon beginnen: pak gewoon de ingrediënten die je nodig hebt, weeg die gewoon af in de juiste hoeveelheden, bewerk ze gewoon op de geschikte manier en plet het resultaat gewoon tot pillen. Je merkt snel of de patiënt er beter van wordt of sterft."
Ik bedoel: wat zèg je hier nou eigenlijk mee?

Je merkt op dat dit restrictieve concept voor jou niet noodzakelijk is. Dat is natuurlijk prima, maar daarmee volg je uitsluitend je eigen opvatting over inspiratie, niet de mijne, want bij mij is die restrictie juist de "existentievoorwaarde". Dat toont aan dat je echt totaal iets anders zegt dan ik.
.
Juist!
Minder restricties -> Meer inspiratie
Wetenschappelijk onderbouwen kan ik dit overigens niet, maar het 'voelt gewoon zo'.![]()
Hmmm, ik ben meer van mening dat
meer restricties -> meer creativiteit.
