Jippie!!!!

Toen ze net begonnen met stereo had je echt afschuwelijke mixen waarbij mono opnames hard links of rechts werden gepand, zoals hier - vooral over stereo koptelefoon dodelijk vermoeiend om naar te luisteren (verder wel een briljante track dit natuurlijk). Ik geloof dat ze dit later bij remasters wel hebben aangepast (ben niet zo into the Beatles dus geen actieve herinnering aan verder)

 
Stereo zorgt ervoor dat ge links en rechts aparte klanken hebt. Een instrument alleen is zo niet, dat is in het midden, daarmee dat ge het moet pannen....

Maar als ge met verschillende instrumenten, zoals een orkest, in 1 audio file werkt dan is daar al een natuurlijke panning aan de gang van links en rechts. Ge moet dus niks meer pannen.

Ge kunt 1 instrument opnemen niet gelijkstellen aan 5 instrumenten tegelijk opnemen. Maar kom lach me allemaal maar uit tis goed.
Afzonderlijke instrumenten kan je ook stereo opnemen, daarvoor bestaan speciale stereo microfoons.
 

Goed dat deze wordt gepost! Ben toevallig volop aan t experimenteren met Blumlein (e.a.) technieken, op basis van Bruce Swedians "neem zoveel mogelijk in stereo op".

Ben er inmiddels achter: mono opnemen en pannen (met artificial delay/verb), klinkt anders dan stereo (Blumlein) opnemen waarbij je zelf links of rechts gaat staan in je stereofield.. dus bewust "scheef" zetten en een natuurlijke panning bereiken bij de bron.

Je maakt dan gebruik van reflecties van je (hopelijk goedklinkende) ruimte, de resultaten vind ik super-realistisch en ga hier zeker mee door.
 
Voor degenen die nu achter hun arranger keyboard zitten en zich geen houding weten aan te nemen: bij Roland arrangers vind je de pan setting per instrument typisch in het menu op instrument level onder "makeup tools". De pan setting per instrument is een standaard onderdeel van de STY music style files en natuurlijk ook van midi files voor de arrangers die deze lusten.

TS heeft (onder andere) een Roland E-X10 wat een vereenvoudigde versie van hun flagship arrangers is. Op de E-X10 kan je zelf de panning van de instrumenten in een style niet instellen, maar die zit er verborgen natuurlijk wel gewoon in. Anders zou hij immers ook geen MIDI files correct kunnen afspelen. De hele premise van TS houdt dus geen steek wat betreft stereo van een arranger keyboard versus stereo van bv een multitimbrale synth.
 
Laatst gewijzigd:
Lul maar raak allemaal. Maar ik heb een monosynth waarvan ik de monojack met een splitter naar 2 tulp ga via een bluetooth hifi transmitter en ik heb gewoon 2 draaitafels 4 meter uit elkaar gezet en op ieder een bluetooth speaker. Zo doen de top producers dat en dat is allang geen geheim meer.
 
Het is net wat ik eerder las, de arranger keyboards zijn vaak pre-mixed. Drums zijn al vaak gepanned dit is ook om de geluidbeleving van de luisteraar en de speler zo realistisch mogelijk weer te geven.

Bij het opnemen van instrumenten is geen goed of fout. Of je nu één microfoon of meerdere microfoons plaatst bij een versterker of een direct out gebruikt hetzij mono of dual mono uitgang dat hangt af van voorkeur en of kosten (commercieel gezien betaal je bij een opnamestudio mogelijk voor een basis alles wat je extra wilt kan een meerprijs bevatten, "o je wilt die specifieke microfoon in je opname, dat zit niet in de basis, daar dien je voor te betalen" )

Uiteindelijk maak je een opname op basis wat er voor handen ligt. Als je een complete drumkit uitversterkt + andere instrumenten dan is het mogelijk dat er een tekort is aan het totaal aantal kanalen. Je kan indien mogelijk per drumkit elke ketel en cymbal in stereo/dual mono vastleggen. Het is maar net hoeveel tijd/moeite erin wilt steken met het vastleggen en het in/uit phase halen.

Kortom tja.. geen goed of fout.
Persoonlijk lijkt het me onhandig een telefoon als uiteindelijke luisterbron te gebruiken, maar wie ben ik?
 
Maar goed, dus even heel kort samengevat:

In een arranger keyboard zit geen stereo opname van een orkest, maar een reeks intern reeds gepande instrumenten die samen afgespeeld worden. En in dat principe is er geen enkel verschil met stereo synths die intern oscillatoren, voices, tones, instrumenten...pannen.
 
Stelling:

2 dezelfde Nordleads 1 met ieder 4 midi sporen…
Ik een en jij een. Daar moet je een track mee maken.
Hoe kan je van één synth met 4 sporen een
track maken zonder effecten.
Dan krijg twee mensen die bijna dezelfde problemen hebben:
Te kort aan polyfonie…en dat was het…
De meeste problemen komen dan van andere verplichte gear
zoals mengpanelen, en andere/verschillende geluidskaarten.
Dan heb je het al gauw dat het onderwerp veranderd van Nordlead synth naar geluidskaart.
Ook nog eens met verschillen dialecten wordt het heel moeilijk om iets technisch uit te leggen
en wordt het dan ook anders/verkeerd aangenomen en kun je verhitte discussies verwachten/krijgen.

Ik denk dat dat hier ook het geval is:
Keyboard vs DAW.
Reden: Mono of niet mono, dat is de vraag…
 
En toen ging ik iets ongelofelijks dom doen: me inhoudelijk mengen in deze discussie. Het begint ermee dat er – met alle respect en volgens mijn bescheiden mening – een foutieve aanname zit in het e-mastered artikel dat @JimmyEyckmans aandraagt. Daar staat dat mono opnames enkel gebruikt worden om een enkel instrument op te nemen en stereo-opnames alleen als je ook de ruimte eromheen mee wil pakken.

Een akoestische gitaar (als voorbeeld) klinkt echt mooier als je die stereo opneemt, ook als je die in een volledig akoestisch behandelde ruimte zou opnemen. Een akoestische gitaar is namelijk niet een mono geluidsbron. Die heeft meerdere geluidsbronnen, namelijk 6 verschillende snaren, 18 frets waar je met je vinger overheen kan knisperknerpen, de klank van vingers die over snaren glijden, om nog maar te zwijgen over hout in de hals en klankkast en de mechanieken die mee kunnen vibreren. @Nap had het al over een piano die L-R verspreid is over het stereobeeld. Daar hebben we het over 88 klankbronnen (88 toetsen met ieder een snaar), alsmede viltjes en hamers die geluid maken, vingers op de toetsen en mechanieken en hout dat tot in alle hoekjes anders meevibreert afhankelijk van welke toon je aanslaat. Daar is niks mono meer aan.

Als gitaar- op pianospeler zit je dicht op al die klankbronnen en krijg je ze surround mee (stereo via beide oren zoals @andreos al opmerkte), en dat is wat je in je opname wil opvangen, want dan beleef je het instrument optimaal, alsof je er als luisteraar dichtbij zit. Een stereo opnametechniek voor akoestische gitaar is bijvoorbeeld om één microfoon op de hals te richten en eentje op de klankkast, maar er bestaan meerdere stereo opname technieken. Mono opnemen kan uiteraard ook, maar dan wordt het meer focussed (zoals het artikel van e-mastered ook aangaf), en mis je dus de ruimtelijke beleving.

Bij een duidelijk mono-bron (zoals een zanger in een rockband), kun je daarentegen inderdaad beter mono opnemen – omdat je in dat geval focus nastreeft. Maar zelfs dat gaat niet altijd op. Klassieke zang in een concertzaal komt beter tot z’n recht met een stereo opname van wat verder af. Daar is de akoestiek essentieel voor het timbre en de beleving.

Vervolgens heb je nog toonhoogtes die minder goed te definiëren zijn door het menselijk gehoor dan andere, zoals lage tonen. Het menselijk gehoor is optimaal in de range 500 hz - 5 khz, omdat menselijke stemmen in die range zitten en we anderen optimaal moeten kunnen verstaan. Alles daarboven en eronder is voor een mens iets minder makkelijk waar te nemen qua toonhoogte en timbre. Een bas kun je daarom beter mono in het midden plaatsen zoals @rubbah al aangaf, omdat je de focus nodig hebt voor de definitie van het geluid.

Wat het nog wat complexer maakt: Geluid bestaat enkel bij de gratie van ruimte en atmosfeer. Ieder individueel geluid (bijvoorbeeld een enkele snaar) heeft weliswaar een mono bron van waaruit het klinkt, maar de klankkleur wordt mede gevormd door de ruimte er omheen. In een badkamer klinkt m’n lieve gitaartje anders dan in de woonkamer. Vervolgens gebeurt er in je hersenen ook nog van alles met dat geluid, zoals een focus op geluiden die belangrijk zijn en het naar-achteren-drukken van geluiden die er minder toe doen, zoals achtergrondgeluiden en een deel van de akoestiek. Dat werkt bij de ene persoon beter dan bij de andere.

Eigenlijk spreken we in een natuurlijke omgeving op aarde dus niet over stereo of mono, maar over… ehhh surround? (correct me if I’m wrong) Vervolgens hebben we ook nog de menselijke sub-beleving van geluid, zoals het dreunen van zware bassen in je buik of haartjes die overeind gaan bij het horen van nagels over een schoolbord.

Conclusie
Met opnametechnieken proberen we die complexe surround ervaring te proppen in een stereo (of mono) beleving. Al die klankbronnen, alsmede de akoestiek waarin ze bestaan, moeten gepropt worden in twee kanalen (nl stereo). Dat zal daarom altijd een artificieel proces zijn, waarbij je de complexe werkelijkheid om ons heen probeert te simuleren in twee kanalen (stereo). Soms werkt dat beter met een mono opname (omdat je zoals met een basgitaar focus wil), soms (zoals met een akoestische gitaar) met een stereo opname.

My two copper.

Als ik ergens een verkeerde aanname maak: corrigeer me vooral. Eager to learn! :)
 
Laatst gewijzigd:
Ik vraag me af of mono bestaat. In de zin van kunnen we dat waarnemen?

We hebben 2 oren en 2 hersenhelften die altijd een richting/plaatsings komponent aan geluid toevoegen.

Dus mijn "argument from ignorance" om on topic te blijven, Mono bestaat niet en jullie zijn allemaal fout 8D8D8D:biertje::biertje::biertje:
 
..

Stereo aandachtspuntje (om toch nog wat inhoud te hebben): als je zelf soms live speelt en je hebt gewoon een stereo out mix van je spullen naar de PA over een mengtafel, altijd even checken of de kanalen waar je op toekomt ook echt wel als stereo staan ingesteld, al een paar keer meegemaakt dat die nog gewoon alletwee pal in centrum staan en dan hoor je niet veel van je zorgvuldig opgebouwde stereomix :-).
 
Last edited by a moderator:
Nu iedereen op niveau raakt. Je stereo output gaat door cross-overs wat in bepaalde studio’s/podia zo weer verder over specifieke plaatsing van woofers t/m tweeters wordt gesmeerd voor een mooie ervaring ;)
 
Back
Top