- Lid sinds
- 11 juli 2001
- Berichten
- 5.439
Horizontaal en vertikaal muziek maken.
Tijdens een stukje onderzoek naar de Turkse baglama (saz) kwam er een aantal gedachten bij mij op. Om meer van dit instrument te begrijpen was een stuk studie over de muziek cultuur onmisbaar. Veel niet-westerse muziek onderscheidt van de westerse muziek doordat het horizontaal wordt beleefd, dat wil zeggen, de melodielijn is het belangrijkste deel van de muziek. Harmonie is onbelangrijk en vaak niets meer dan de grondtoon als 'drone' om die melodie te 'verankeren'. Horizontaal, omdat de tijd meestal op een horizontale as wordt uitgezet.
Om horizontale muziek te kunnen beleven is een goed muzikaal geheugen of gehoorsgeheugen noodzakelijk, want sommige melodielijnen kunnen over meer dan 32 maten worden uitgesmeerd. Dan is overzicht wel gemakkelijk
Lang geleden was de westerse muziek ook horizontaal met als hoogtepunt de tijd van Bach met het contrapunt: meerdere melodielijnen. Vanaf Mozart z'n tijd werd de muziek vertikaler, dat wil zeggen de samenklank van tonen, het akkoord, werd belangrijker. In de harmonieleer brengt men vaak kleine melodielijntjes aan - die toon gaat naar die - echter, de luisteraandacht van 4 maten is vaak voldoende om het muziekstuk te kunnen begrijpen. Het geheugen is minder noodzakelijk.
Maar vertikaal muzikaal denken is ook een beperking. Opmerkingen als 'In de muziek is alles al gedaan', 'Hoe maak ik een goede melodie?' en 'Is de muziek ontwikkeling dood?' wijzen naar een negatieve beleving van de vertikale beperking.
Deze gedachte geprojecteerd op de electronische muziek brengt de verbazing met zich mee dat juist de muzieksoort met de meeste mogelijkheden zichzelf de grootste beperkingen oplegt. Bijvoorbeeld de mogelijkheid om de klankkleur eenvoudiger wijze te bepalen zou een verruiming moeten betekenen, echter, de huidige populaire electronische muziek, de dance, is vaak behoorlijk beklemmend in haar muzikale beperkingen.
Even terzijde, maar het is toch wel grappig te bedenken dat Philips uiteindelijk toch weer gelijk heeft gekregen dat de electronische muziek zich zou bedienen van het medium grammofoon en platen, gelet op alle DJ's op dit moment. Dit in tegenstelling van Duitsland (WDR) die de radio verkoos en Frankrijk (Musique Concrete) dat het concert podium als de aangewezen plaats beschouwde. Had Disselvelt dit nog mogen meemaken...
In ieder geval, de muziek is nog lang niet dood, als de muzikant de beperkingen weet te doorbreken.
Wout
Tijdens een stukje onderzoek naar de Turkse baglama (saz) kwam er een aantal gedachten bij mij op. Om meer van dit instrument te begrijpen was een stuk studie over de muziek cultuur onmisbaar. Veel niet-westerse muziek onderscheidt van de westerse muziek doordat het horizontaal wordt beleefd, dat wil zeggen, de melodielijn is het belangrijkste deel van de muziek. Harmonie is onbelangrijk en vaak niets meer dan de grondtoon als 'drone' om die melodie te 'verankeren'. Horizontaal, omdat de tijd meestal op een horizontale as wordt uitgezet.
Om horizontale muziek te kunnen beleven is een goed muzikaal geheugen of gehoorsgeheugen noodzakelijk, want sommige melodielijnen kunnen over meer dan 32 maten worden uitgesmeerd. Dan is overzicht wel gemakkelijk
Lang geleden was de westerse muziek ook horizontaal met als hoogtepunt de tijd van Bach met het contrapunt: meerdere melodielijnen. Vanaf Mozart z'n tijd werd de muziek vertikaler, dat wil zeggen de samenklank van tonen, het akkoord, werd belangrijker. In de harmonieleer brengt men vaak kleine melodielijntjes aan - die toon gaat naar die - echter, de luisteraandacht van 4 maten is vaak voldoende om het muziekstuk te kunnen begrijpen. Het geheugen is minder noodzakelijk.
Maar vertikaal muzikaal denken is ook een beperking. Opmerkingen als 'In de muziek is alles al gedaan', 'Hoe maak ik een goede melodie?' en 'Is de muziek ontwikkeling dood?' wijzen naar een negatieve beleving van de vertikale beperking.
Deze gedachte geprojecteerd op de electronische muziek brengt de verbazing met zich mee dat juist de muzieksoort met de meeste mogelijkheden zichzelf de grootste beperkingen oplegt. Bijvoorbeeld de mogelijkheid om de klankkleur eenvoudiger wijze te bepalen zou een verruiming moeten betekenen, echter, de huidige populaire electronische muziek, de dance, is vaak behoorlijk beklemmend in haar muzikale beperkingen.
Even terzijde, maar het is toch wel grappig te bedenken dat Philips uiteindelijk toch weer gelijk heeft gekregen dat de electronische muziek zich zou bedienen van het medium grammofoon en platen, gelet op alle DJ's op dit moment. Dit in tegenstelling van Duitsland (WDR) die de radio verkoos en Frankrijk (Musique Concrete) dat het concert podium als de aangewezen plaats beschouwde. Had Disselvelt dit nog mogen meemaken...
In ieder geval, de muziek is nog lang niet dood, als de muzikant de beperkingen weet te doorbreken.
Wout
