Nisei
Ouwe rot
- Lid sinds
- 26 september 2002
- Berichten
- 1.748
Dat zal ze flink pijn doen
Solderen moet je leren...
- Thread starter deathspell
- Start date
marcmarc
Ouwe rot
Solderen is een kunst
Solderen is een kunst
Forumlid Torp heeft inmiddels zijn soldeerles gehad in mijn reparatiepaleis.
Het is boeiend om te zien wat er fout kan gaan. Dat is best wel subtiel. Iets waar je niet meer bij stil staat als je het vaak gedaan hebt en het vanaf het begin gewoon goed deed - al dan niet toevallig.
Hoe dat nou precies zit bij Torp, dat gaat hij jullie zelf vertellen.
Solderen is een kunst
Forumlid Torp heeft inmiddels zijn soldeerles gehad in mijn reparatiepaleis.
Het is boeiend om te zien wat er fout kan gaan. Dat is best wel subtiel. Iets waar je niet meer bij stil staat als je het vaak gedaan hebt en het vanaf het begin gewoon goed deed - al dan niet toevallig.
Hoe dat nou precies zit bij Torp, dat gaat hij jullie zelf vertellen.
Gisteren was het dan zover. In de late middag, om half zes, parkeerde ik mijn fiets en gewapend met pen en blocnote belde ik aan. Nog in het trappenhuis hoorde ik een deur opengaan, en daar stond hij: marcmarc.
"Ik herken je!", zei ik blij verrast.
Vriendelijk liet hij mij binnen in zijn domein. Ik keek om me heen. Het was meteen duidelijk: hier werd gewerkt!
Morgen meer.
"Ik herken je!", zei ik blij verrast.
Vriendelijk liet hij mij binnen in zijn domein. Ik keek om me heen. Het was meteen duidelijk: hier werd gewerkt!
Morgen meer.
Laatst gewijzigd:
Otlen
Lid
Nou, je maakt het wel spannend zeg
Vervolg.
"Nou, welk bier wil je?", forumlid marcmarc noemde enkele soorten waarna ik een licht witbiertje voorstelde. Grappig, dacht ik. Eerder was mij in een ongerust mailtje gevraagd wat ik wilde drinken. Koffie en thee waren te lastig, maar ik mocht kiezen uit bier, wijn, fris of een sapje. Mijn bescheiden antwoord dat ik wel met hem mee zou drinken werd niet geaccepteerd, ik moest kiezen. Ik besloot bier te nemen, en nu mocht ik alsnog uit een palet aan biersoorten kiezen…
We namen plaats aan een (speciaal voor de cursus) half leeggeruimd tafeltje. Een halveliterblik werd aangereikt, zelf opende de gastheer een zwaardere variant. Voorbereid op dit moment trok ik een 750 grams-verpakking biologische studentenhaver uit mijn rugzak. "Ai… dan hebben we een schaaltje nodig!", en hij ging op zoek. "Ik weet precies waar alles ligt." Zeker 150 gram werd op een bordje gepresenteerd en bleek voldoende om de cursus te begeleiden. De aangebroken zak verdween naar een plekje naast het indrukwekkende soldeerstation, en staat daar waarschijnlijk nog steeds.
Ik nam een slok van mijn bier. "Je schildert?" De reusachtige schilderijen tussen de stapels electronica waren mij uiteraard opgevallen. Mijn vraag bleek een schot in de roos want verbrak de spanning en zorgde zelfs voor verbroedering. In een ver verleden had marcmarc de kunstacademie bezocht, net als ik! Zoals voor mij als Achterhoeker de academie in Enschede een logische keuze was, was deze Brabander naar Den Bosch getrokken. Eigenzinnig als hij was, had hij de opleiding echter niet afgemaakt.
Nog meer overeenkomsten kwamen aan het licht: we waren even oud, en hadden allebei onze eerste technische skills opgedaan op de plaatselijke hobbyclub. Zoals eerder in dit topic viel te lezen, kwam onze eerste soldeerbout zelfs uit dezelfde Barthel-fabriek, al was de mijne niet zo groot als het exemplaar van marcmarc.
Maar terwijl ik later, na een eerste zelfgebouwde gitaarversterker die ondanks de fraaie tolexbekleding en dure metalen hoeken niet bleek te werken, concludeerde dat dit niet voor mij weggelegd was, gaf marcmarc na een stuk of tien niet-functionerende bouwsels de moed niet op, verdiepte zich in de theorie en ontwikkelde zo de kennis en vaardigheden die van een hobby naar een beroep groeiden.
Al pratend kwamen wij zo weer bij het doel van deze bijeenkomst: de Tienminutensoldeercursus. Ik greep naar mijn notitieblok en keek naar rechts, waar marcmarc het soldeerstation beroerde.
De soldeercursus volgt.
"Nou, welk bier wil je?", forumlid marcmarc noemde enkele soorten waarna ik een licht witbiertje voorstelde. Grappig, dacht ik. Eerder was mij in een ongerust mailtje gevraagd wat ik wilde drinken. Koffie en thee waren te lastig, maar ik mocht kiezen uit bier, wijn, fris of een sapje. Mijn bescheiden antwoord dat ik wel met hem mee zou drinken werd niet geaccepteerd, ik moest kiezen. Ik besloot bier te nemen, en nu mocht ik alsnog uit een palet aan biersoorten kiezen…
We namen plaats aan een (speciaal voor de cursus) half leeggeruimd tafeltje. Een halveliterblik werd aangereikt, zelf opende de gastheer een zwaardere variant. Voorbereid op dit moment trok ik een 750 grams-verpakking biologische studentenhaver uit mijn rugzak. "Ai… dan hebben we een schaaltje nodig!", en hij ging op zoek. "Ik weet precies waar alles ligt." Zeker 150 gram werd op een bordje gepresenteerd en bleek voldoende om de cursus te begeleiden. De aangebroken zak verdween naar een plekje naast het indrukwekkende soldeerstation, en staat daar waarschijnlijk nog steeds.
Ik nam een slok van mijn bier. "Je schildert?" De reusachtige schilderijen tussen de stapels electronica waren mij uiteraard opgevallen. Mijn vraag bleek een schot in de roos want verbrak de spanning en zorgde zelfs voor verbroedering. In een ver verleden had marcmarc de kunstacademie bezocht, net als ik! Zoals voor mij als Achterhoeker de academie in Enschede een logische keuze was, was deze Brabander naar Den Bosch getrokken. Eigenzinnig als hij was, had hij de opleiding echter niet afgemaakt.
Nog meer overeenkomsten kwamen aan het licht: we waren even oud, en hadden allebei onze eerste technische skills opgedaan op de plaatselijke hobbyclub. Zoals eerder in dit topic viel te lezen, kwam onze eerste soldeerbout zelfs uit dezelfde Barthel-fabriek, al was de mijne niet zo groot als het exemplaar van marcmarc.
Maar terwijl ik later, na een eerste zelfgebouwde gitaarversterker die ondanks de fraaie tolexbekleding en dure metalen hoeken niet bleek te werken, concludeerde dat dit niet voor mij weggelegd was, gaf marcmarc na een stuk of tien niet-functionerende bouwsels de moed niet op, verdiepte zich in de theorie en ontwikkelde zo de kennis en vaardigheden die van een hobby naar een beroep groeiden.
Al pratend kwamen wij zo weer bij het doel van deze bijeenkomst: de Tienminutensoldeercursus. Ik greep naar mijn notitieblok en keek naar rechts, waar marcmarc het soldeerstation beroerde.
De soldeercursus volgt.
MarsMusica
Composer/Musician
- Lid sinds
- 1 mei 2007
- Berichten
- 4.819
....langzaam gleed z'n hand dichter en dichter bij z'n gloeiend heet geworden bout.....
en toen? en toen?
en toen? en toen?
MarsMusica
Composer/Musician
- Lid sinds
- 1 mei 2007
- Berichten
- 4.819
Otlen
Lid
Haha...
....waarna hij de punt van zijn soldeerbout bevochtigde met wat S39 voordat de soldeertin er soepel in gleed...
MarsMusica
Composer/Musician
- Lid sinds
- 1 mei 2007
- Berichten
- 4.819
zoutzuur op je hete bout smeren raad ik echt niet aan!
of je moet er echt van houden....
of je moet er echt van houden....
Otlen
Lid
het verhaal moet een beetje lopen he... ik smeer het meestal op het te solderen gedeelte, en idd niet op de bout.
naja, ben benieuwd naar de rest van het verhaal.
naja, ben benieuwd naar de rest van het verhaal.
MarsMusica
Composer/Musician
- Lid sinds
- 1 mei 2007
- Berichten
- 4.819
maar je moet geen s39 gebruiken bij electronica! :-)
Otlen
Lid
Ook geen jackkabels? daar gebruikte ik het voor. heb ooit de tactile switches van een tb-303 vervangen dat deed ik uiteraard zonder s39.
waar is die s39 überhaupt voor? verwarmingskoppelingen?
waar is die s39 überhaupt voor? verwarmingskoppelingen?
MarsMusica
Composer/Musician
- Lid sinds
- 1 mei 2007
- Berichten
- 4.819
ik ben er mee opgegroeid. knutsel school....blik solderen!
voor grof soldeerwerk is het meer. met van die dikke soldeer tin stroken. S39 is chemische troep ...maar dat was vroeger. ik las net dat er ook een nieuwe meer onschuldige variant is.
maar je moet bij electronica solderen geen printplaat vol bijtende chemische troep krijgen..dat vreet je zelfgemaakte synth weg!
ook bij pluggen is het al te sterk. ik gebruikte het vroeger ook omdat ik niet anders wist als jochie, maar had altijd verweerde pluggen die kapot gingen....de s39 vraat de pluggen letterlijk op!
voor grof soldeerwerk is het meer. met van die dikke soldeer tin stroken. S39 is chemische troep ...maar dat was vroeger. ik las net dat er ook een nieuwe meer onschuldige variant is.
maar je moet bij electronica solderen geen printplaat vol bijtende chemische troep krijgen..dat vreet je zelfgemaakte synth weg!
ook bij pluggen is het al te sterk. ik gebruikte het vroeger ook omdat ik niet anders wist als jochie, maar had altijd verweerde pluggen die kapot gingen....de s39 vraat de pluggen letterlijk op!
richard2000
SyBorg
NOOIT S39 gebruiken bij electra/electronica, S39 is idd alleen voor de loodgieter, het vreet je soldeerboutpunten en koper enz. op, daarom heeft een loodgieter een brander ipv een soldeerbout.
Otlen
Lid
ok, thx. had er vaker over gelezen en gebruikte het al niet in/voor mijn synths, wel voor pluggen soms. kan ik het potje beter weggooien want "loodgieten" doe ik niet
felshout
Stamgast
Het probleem met S39 is dat het agressief blijft, ook na het solderen. Dus heel goed schoonmaken met alcohol. en nooit meer gebruiken voor elektronica.
Ik heb een flesje met Rosin Flux, dat kun je wel gebruiken voor lastiger soldeerwerk.
Ik heb een flesje met Rosin Flux, dat kun je wel gebruiken voor lastiger soldeerwerk.
FF wat anders... Blu tack gebruiken! Ideaal.
Deze blauwe gum kan als 3e en 4e hand dienen.
FF een draadje vasthouden of een component. Erg handig bij het solderen en bij nog veel meer dingen.
Sinds ik dit vorig jaar gekocht heb blijf ik maar nieuwe toepassingen tegenkomen.
Deze blauwe gum kan als 3e en 4e hand dienen.
FF een draadje vasthouden of een component. Erg handig bij het solderen en bij nog veel meer dingen.
Sinds ik dit vorig jaar gekocht heb blijf ik maar nieuwe toepassingen tegenkomen.
Vervolg.
Nu ik de Digital 917 beter bekeek vond ik hem er indrukwekkend uitzien. Door het mooie beige gemoffelde metaal oogde het een beetje als zo'n degelijk ding uit de jaren 80. Aan beide kanten hing een soldeerbout. Bij mijn Aoyue stationnetje zat een licht los voetje, dat regelmatig van tafel viel. Nu vuurde ik een aantal vragen op mijn gastheer af.
"Je gebruikt zeker gewoon loodsoldeer?" vroeg ik, wijzend naar een klosje soldeer. Natuurlijk wist ik van dit forum dat de echte techneuten zweren bij ordinair loodsoldeer, omdat het makkelijker werkt en bovendien is al die oude apparatuur daarmee in elkaar gezet.
"Gewoon 60/40, ja. Dat is 60% tin en 40% lood, ofwel Sn60Pb40", doceerde marcmarc.
"En daar zit flux bij in?"
"Ja, dit heet bijvoorbeeld 5 core flux, dan zitten er vijf kanalen flux in de soldeerdraad". Verwonderd nam ik de informatie in me op.
"Wat voor soldeerpunt gebruik je?"
"Gewoon deze, een platte. Maar wel longlife, hè!", voegde hij er betekenisvol aan toe.
"Oh, ik heb altijd problemen met mijn punt, die wordt niet heet genoeg aan het puntje, en dan moet ik met de zijkant solderen." In mijn schrijfblok schetste ik de punt.
"Maar die is voor SMD! Nee, je moet zo eentje gebruiken. We noemen het ook wel een schroevendraaierpunt. Kijk, je kunt hem op twee manieren gebruiken." Hij legde uit dat je zowel met de brede als de smalle kant van de punt kon solderen. "Je hebt ook nog zo'n punt." Hij tekende in mijn blok een derde punt, met een kort afgeplat puntje. Nu liet hij een doosje met reservepunten zien. Mocht een bout van tafel vallen, dan had hij nog originele bakelieten reserveonderdelen.
"Laten we beginnen. Hier heb ik een experimenteerbordje, een veroboard. Eigenlijk is dat een merknaam van de Nederlandse fabrikant VERO." Natuurlijk kende ik dit, hier had ik eind jaren 70 ook wel eens mee geprutst. "En hier wat weerstanden. Die gaan we op het bordje solderen. Handig boog hij de twee pootjes om en stak de weerstand in twee gaatjes. Hij draaide het bordje om en legde uit dat de iets schuin gebogen pootjes voorkwamen dat de weerstand er weer uitviel.
Met zijn linkerhand pakte hij het klosje soldeerdraad tussen duim en wijsvinger. Vervolgens drukte hij met pink, ring- en middelvinger van dezelfde hand het plaatje op tafel. Met zijn rechterhand pakte hij de bout en drukte het puntje precies in de hoek tussen transistorpootje en het eilandje op het veroboard. Na enkele seconden verhitten voegde hij soldeer toe en klaar was de verbinding. Hij had de smaak van het lesgeven duidelijk te pakken, want hij pakte mijn notitieblok en maakte een duidelijke tekening.
Het volgende pootje volgde. Met een klein tangetje knipte hij de rest van de pootjes weg. Een mooi fijn tangetje, kleiner dan de kniptang die ik thuis had. "Dat heet een zijkniptang, en die mag je alleen gebruiken bij het solderen, nergens anders! Tja, goed gereedschap is het halve werk, hè."
Een tang zoals gebruikt door forumlid torp.
Met zo'n tangetje werkt forumlid marcmarc.
"En gebruik je geen afzuiging?"
"Nee, ik kan hier geen afvoer naar buiten maken, dit is een beschermde gevel. Ach joh, onder het solderen blaas ik die damp gewoon weg."
Hij pakte een nieuw weerstandje en deed het nogmaals voor. Ik telde. Na het plaatsen van de soldeerpunt wachtte hij ongeveer twee seconden alvorens soldeer toe te voegen. Opnieuw een mooie verbinding. Na een derde weerstand schoof hij de weerstandjes naar mij en zei "Nu jij."
Ik boog de pootjes om, drukte de weerstand in het bordje en pakte het soldeerdraad en de bout.
"Wacht even, gebruik je linkerhand ook om het bordje vast te houden!"
"O ja." Onhandig drukte ik het bordje op tafel en bewoog de bout naar de weerstand.
"Nee, je zit ernaast!" Hij had gelijk, ik merkte dat ik niet goed met mijn ogen kon focussen. Hij draaide een ouderwetse loeplamp naar mij toe en lichtte het deksel op. Ik keek door de loep en plaatste de bout tussen pootje en eiland.
"Er tussenin! Je moet allebei verhitten, dan kan het soldeer mooi vloeien." Het lukte. Ik wachtte even en naderde met het soldeerdraad.
"Nog niet, nog even wachten... Nog even wachten... Ja, nu! Soldeer toevoegen!" Ik duwde wat soldeerdraad in het hoekje.
"Meer, meer toevoegen! Dat is niet genoeg! Ja, goed zo. Nee, nog meer!" Verbaasd voegde ik het soldeer toe. Het werd geen mooie verbinding.
"Het is maar een dun draadje, he. Je moet dus een langer stuk vasthouden, dan kun je sneller toevoegen."
We deden het nog een keer. Opnieuw was ik veel te zuinig met het soldeer. Geen millimeters, maar centimeters waren nodig voor een goede verbinding. Mijn soldeercoach bleef me aanmoedigen.
"Toevoegen, ja toevoegen!" Weer een nieuwe weerstand, en nog een. Langzamerhand ging het iets beter.
"Nog een!"
"En nog eentje!"
"En klaar," zuchtte ik, nam een flinke slok bier en graaide in de studentenhaver.
Morgen meer.
Nu ik de Digital 917 beter bekeek vond ik hem er indrukwekkend uitzien. Door het mooie beige gemoffelde metaal oogde het een beetje als zo'n degelijk ding uit de jaren 80. Aan beide kanten hing een soldeerbout. Bij mijn Aoyue stationnetje zat een licht los voetje, dat regelmatig van tafel viel. Nu vuurde ik een aantal vragen op mijn gastheer af.
"Je gebruikt zeker gewoon loodsoldeer?" vroeg ik, wijzend naar een klosje soldeer. Natuurlijk wist ik van dit forum dat de echte techneuten zweren bij ordinair loodsoldeer, omdat het makkelijker werkt en bovendien is al die oude apparatuur daarmee in elkaar gezet.
"Gewoon 60/40, ja. Dat is 60% tin en 40% lood, ofwel Sn60Pb40", doceerde marcmarc.
"En daar zit flux bij in?"
"Ja, dit heet bijvoorbeeld 5 core flux, dan zitten er vijf kanalen flux in de soldeerdraad". Verwonderd nam ik de informatie in me op.
"Wat voor soldeerpunt gebruik je?"
"Gewoon deze, een platte. Maar wel longlife, hè!", voegde hij er betekenisvol aan toe.
"Oh, ik heb altijd problemen met mijn punt, die wordt niet heet genoeg aan het puntje, en dan moet ik met de zijkant solderen." In mijn schrijfblok schetste ik de punt.
"Maar die is voor SMD! Nee, je moet zo eentje gebruiken. We noemen het ook wel een schroevendraaierpunt. Kijk, je kunt hem op twee manieren gebruiken." Hij legde uit dat je zowel met de brede als de smalle kant van de punt kon solderen. "Je hebt ook nog zo'n punt." Hij tekende in mijn blok een derde punt, met een kort afgeplat puntje. Nu liet hij een doosje met reservepunten zien. Mocht een bout van tafel vallen, dan had hij nog originele bakelieten reserveonderdelen.
"Laten we beginnen. Hier heb ik een experimenteerbordje, een veroboard. Eigenlijk is dat een merknaam van de Nederlandse fabrikant VERO." Natuurlijk kende ik dit, hier had ik eind jaren 70 ook wel eens mee geprutst. "En hier wat weerstanden. Die gaan we op het bordje solderen. Handig boog hij de twee pootjes om en stak de weerstand in twee gaatjes. Hij draaide het bordje om en legde uit dat de iets schuin gebogen pootjes voorkwamen dat de weerstand er weer uitviel.
Met zijn linkerhand pakte hij het klosje soldeerdraad tussen duim en wijsvinger. Vervolgens drukte hij met pink, ring- en middelvinger van dezelfde hand het plaatje op tafel. Met zijn rechterhand pakte hij de bout en drukte het puntje precies in de hoek tussen transistorpootje en het eilandje op het veroboard. Na enkele seconden verhitten voegde hij soldeer toe en klaar was de verbinding. Hij had de smaak van het lesgeven duidelijk te pakken, want hij pakte mijn notitieblok en maakte een duidelijke tekening.
Het volgende pootje volgde. Met een klein tangetje knipte hij de rest van de pootjes weg. Een mooi fijn tangetje, kleiner dan de kniptang die ik thuis had. "Dat heet een zijkniptang, en die mag je alleen gebruiken bij het solderen, nergens anders! Tja, goed gereedschap is het halve werk, hè."
Een tang zoals gebruikt door forumlid torp.
Met zo'n tangetje werkt forumlid marcmarc.
"En gebruik je geen afzuiging?"
"Nee, ik kan hier geen afvoer naar buiten maken, dit is een beschermde gevel. Ach joh, onder het solderen blaas ik die damp gewoon weg."
Hij pakte een nieuw weerstandje en deed het nogmaals voor. Ik telde. Na het plaatsen van de soldeerpunt wachtte hij ongeveer twee seconden alvorens soldeer toe te voegen. Opnieuw een mooie verbinding. Na een derde weerstand schoof hij de weerstandjes naar mij en zei "Nu jij."
Ik boog de pootjes om, drukte de weerstand in het bordje en pakte het soldeerdraad en de bout.
"Wacht even, gebruik je linkerhand ook om het bordje vast te houden!"
"O ja." Onhandig drukte ik het bordje op tafel en bewoog de bout naar de weerstand.
"Nee, je zit ernaast!" Hij had gelijk, ik merkte dat ik niet goed met mijn ogen kon focussen. Hij draaide een ouderwetse loeplamp naar mij toe en lichtte het deksel op. Ik keek door de loep en plaatste de bout tussen pootje en eiland.
"Er tussenin! Je moet allebei verhitten, dan kan het soldeer mooi vloeien." Het lukte. Ik wachtte even en naderde met het soldeerdraad.
"Nog niet, nog even wachten... Nog even wachten... Ja, nu! Soldeer toevoegen!" Ik duwde wat soldeerdraad in het hoekje.
"Meer, meer toevoegen! Dat is niet genoeg! Ja, goed zo. Nee, nog meer!" Verbaasd voegde ik het soldeer toe. Het werd geen mooie verbinding.
"Het is maar een dun draadje, he. Je moet dus een langer stuk vasthouden, dan kun je sneller toevoegen."
We deden het nog een keer. Opnieuw was ik veel te zuinig met het soldeer. Geen millimeters, maar centimeters waren nodig voor een goede verbinding. Mijn soldeercoach bleef me aanmoedigen.
"Toevoegen, ja toevoegen!" Weer een nieuwe weerstand, en nog een. Langzamerhand ging het iets beter.
"Nog een!"
"En nog eentje!"
"En klaar," zuchtte ik, nam een flinke slok bier en graaide in de studentenhaver.
Morgen meer.
Laatst gewijzigd:
Vergelijkbare discussies
