In welke toonsoort maak je muziek en waarom?

Leuk onderwerp ja! Helaas schiet mijn wiskundig inzicht / wil tot wiskundig inzicht (ik word helaas altijd een beetje aversief van bepaald taalgebruik) iets te kort voor écht inzicht, maar goed...

Een ander boek over muziektheorie: The science of musical sounds van Jason Sundberg (de tweede druk uit 1991). Daarin wordt de technische kant van de muziek uitgelegd (dus geen noten en toonladers, maar wel stemmingen, acoustiek, e.d.) voor beginners. Dus echt alles stap voor stap en geen grote gedachtesprongen of een hoog beginniveau. Erg leesbaar en inzichtelijk (zeg ik uit ervaring). Zou wel aan te komen moeten zijn: een paar jaar geleden was het nog verplichte literatuur voor studenten muziekwetenschappen in Utrecht.

Ik heb trouwens een keer voor mijn neef, die niks van toonladders, akkoorden en muziektheorie wist, een tekstje gemaakt waarin één en ander uitgelegd werd op basisniveau. Er zitten misschien (waarschijnlijk?) wat onvolkomendheden in, maar beginners op dit gebied kunnen er nog best wel wat mee, denk ik. Nou ja, beslis zelf maar natuurlijk. Het staat hier.
 
Origineel geplaatst door Wout Blommers
Tja... Het verhaal van de Canonici (Pythagoras) en de Harmonici (Aristoteles), de laatste ook wel het 'Natuurlijk Systeem' genoemd. Zoals bij die Grieken: voorstanders en tegenstanders. Het bezwaar van de Harmonici was dat de Canonici alles wilden berekenen. Bij Piet waren alle hele toonsafstanden even groot, namelijk 8:9 deel van het octaaf en de beide halve afstanden 243:256 deel... Arie dacht daar anders over... En dan had je nog Aristoxenus en Zarlino en in de muziek van de twintigste eeuw maakten veel componisten nog even een leuk systeempje...

Het leukste is toch nog steeds dat een octaaf met allemaal dezelfde verhoudingen niet werkbaar is. Terwijl alles om symmetrie draait (dat vindt men toch het mooiste) is de muziek juist het handigst als het allereerste uitgangspunt (okee, het tweede, na het octaaf-interval) juist niet consequent is...
 
Kassen dat boek is 'de muziek der sferen' van Jamie James. Het is wel erg tenenkrommend geschreven en ik vind het eigenlijk geen goed boek :D. Dat zal ook wel liggen aan de Nederlandse vertaling...ik weet het niet...het komt nogal oudbollig hypocriet academisch over (zeg maar pre-1960 maar uit 1993) , er is bijna geen enkele referentie naar de synthesizer...:)
Het handelt vooral over de link tussen wetenschap en muziektheorie door de eeuwen heen en sommige dingen zijn wel interessant hoor.

En vergeet natuurlijk ook niet het 'groot lexicon der edele toonsoorten' (Van dezelfde uitgeverij als het 'groot lexicon der edele groenten') :D

Wout, ik speel niet in Den Haag de komende tijd, maar volgens mij heb je wel eens iets van mij gehoord.
 
In wat voor toonaard je een muziekstuk maakt, is volledig ondergeschikt aan de mogelijkheden van de zanger/ zangeres (mits je die gebruikt natuurlijk) Ieder mens heeft een bepaald toongebied, waarin zijn stem het best klinkt. Daar zul je dus uiteindelijk je muziekstuk op moeten afstemmen. Helaas wordt er tegenwoordig in veel gevallen te weinig rekening met dit aspect gehouden, waardoor vocalisten vaak slechter klinken dan nodig is. Maar goed, dat vinden anderen misschien wel weer juist mooi. Neem echter van mij aan, dat Whitney Houston, als ze in 1965 op die toonhoogte had gezongen, gewoon door IEDEREEN (en niet alleen door mij, zoals nu) een fluitketel was genoemd.
 
kheb er niet echt veel verstand van theorie, wat volgens mijn oren goed klinkt doe ik, maar als ik een beetje aan t spelen ben begin ik bijna altijd met G. waarom? als mijn keyboard recht voor me staat en ik strek me arm ligt de G precies onder mijn duim :)

maar na het lezen van wat jullie allemaal uitgelegd hebben wordt het een en ander me wel duidelijk, wat ik zelf nooit echt kon veklaren/ of wilde verklaren. als ik samen met iemand een beetje aan t jammen ben, en dan met die gene mee gaat spelen, moest ik wel altijd een soort van begin noot ff vinden en kon ik vervolgens mee spelen. dat is dus als ik t goed begrijp de grondtoon/tonica
 
Belangrijk is te weten dat muziektheorie alleen maar het opschrijven is wat mensen al lang deden. Een andere muziek praktijk heeft ook een andere theorie, bv de Indiase muziek. Behoorlijk veel theorie, maar echt niet veel toonsoorten. Daar is de theorie op heel andere zaken geconcentreerd, bijvoorbeeld op welk tijdstip van de dag een stuk gespeeld wordt. Er zijn ochtend raga's en avond raga's... Maar het gros van de Indiers hoort dat niet :)

Wout
 
Ik merk dat ik veelal vanuit bes of bes-mineur begin. op één of andere manier vind ik die zwarte toetsenreeks die daarop volgt wel lekker klinken.
Ook het gelijk trekken naar een akkoord vind ik ook vaak lekker klinken. Zit een soort drama en verwachting in die heerlijk is als hij daarna waar gemaakt wordt.

Voor diegene die Wout en Kassen niet meer kunnen volgen (en dat is 99% van dit forum denk ik included myself),
'KWINTessens' van Robijn Tilanus is een heel duidelijk geschreven boekje over harmonieleer waarin veel andacht wordt besteed aan de verhoudingen tussen de noten/klanken.
Het begint heel simpel voor ieder te begrijpen en langzaam wordt je meegenomen naar de moeilijkere zaken maar omdat het van begin af aan goed uitgelegd wordt kun je het goed volgen.

Voor ieder die verder wil maar 'bang' is voor die theorie is dit een aanrader.
Oh ja, je moet wel noten kunnen lezen. Als je dat niet kunt haal je gewoon wat info van het net af en houdt je het ernaast. Klinkt eng maar het is echt niet zo moeilijk.


gr. Tom
 
Origineel geplaatst door Tom Thomas
... Voor diegene die Wout en Kassen niet meer kunnen volgen ...

Nu moet ik eerlijksheid behalve erkennen dat al die berekeningen, ik vind ze wel grappig, want ze maken het soms goed bespreekbaar, voor mij niet de essentie van de muziek zijn. In het toenmalig Instituut voor Sonologie aan de Utrechtse Universiteit ging men uit van wiskundige vergelijkingen, die doorberekend op een computer geluiden opleverden. Een aantal vrienden van me werkt nog steeds zo... Niet altijd even boeiend...

Ik heb zelf eens zo'n stuk gemaakt, waarbij drie synthesizers via een computer klanken kregen aangeboden en de bespeler bepaalde alleen of de klank geaccepteerd werd of niet. Ook kon hij/zij de computer om een nieuwe klank vragen. Eigenlijk waren zij toehoorders en componist/improvisator tegelijk.

Ik vind het antwoord van Tom prachtig! Ik voel wat hij bedoelt met 'verwachting'. Al denk ik dat met Bes mineur de zwarte toetsen ook wel mee spelen? :) Zou kratarknathrak daar ook mee werken? Gewoon een D en een F erbij!

Wout
 
Als ik voor mezelf iets jazz speel, dan speel ik dat meestal in G, C, F of A, daar kan ik het beste uit de voeten wat betreft solo's. Als ik meer bezig ben met pop-achtige dingen dan speel ik vaak in C(m), A(m) en D(m), vooral Am is de laatste tijd favoriet bij mij.

Als ik bezig ben achter de PC dan gebruik ik diverse toonsoorten, net afhankelijk van waar ik de basis in heb gespeeld, en ik gebruik meestal vanalles, ik transponeer achteraf nagenoeg nooit iets, hooguit alleen in een vroeg beginstadium. Maar m'n meestgebruikte toonsoorten zijn tot nu toe Dm, C(m), Am en G(m), daarnaast gebruik ik Em en Ab ook nog wel eens een enkele keer.

Als ik met de band speel dan kom ik vanalles tegen. Gelukkig staan F#, Ab, B en Db weinig op de kaart, want daar speel ik niet graag solo's in. Akkoorden is voor mij geen punt, maar improvisatie in die toonsoorten vind ik minder.
 
Origineel geplaatst door Wout Blommers

Ik vind het antwoord van Tom prachtig! Ik voel wat hij bedoelt met 'verwachting'. Al denk ik dat met Bes mineur de zwarte toetsen ook wel mee spelen? :) Zou kratarknathrak daar ook mee werken? Gewoon een D en een F erbij!

Wout

Het hangt ervan af. Meestal werk ik alleen maar met zwarte toetsen, en komt er geen enkele witte in. De laatste tijd ben ik wat aan het prutsen met het maken van synthpop en EBM, en dan probeer ik daar juist vanaf te stappen, maar het is niet makkelijk mooi harmonierende tonen te vinden. Melodieen moeten voor mij mooi klinken, en dat is lastig op deze manier, want ikzelf vind melodieen het mooist als ze alleen maar op zwarte toetsen gespeeld worden. Ook bij liedjes die ik erg mooi vind is dat vaak het geval. Oud Aphex Twin en Autechre werk, en heel veel darkwave, EBM en gothic. Maar ik zie hier heel veel goeie tips op literatuurgebied, dus ik ga zeker wel eens een boekje over harmonieleer scoren. Lijkt me reuze interessant. Wellicht vraag ik Kassen wel om wat uitleg, als ik hem weer zie.
 
shit man nu wil ik ook weer 's wat opfrissen ...maar waar is dat theorieboekje van de muziekschool gebleven :D
 
follow me the blind man said...

follow me the blind man said...

tom, wout.

het valt in huize kassen reuze mee met de theorie. het is zeker niet zo dat ik daar alles aan op hang, daarvoor weet ik er ook veel te weinig van. de rekenmachientjes blijven vrijwel altijd uit en puur algoritmische composities komen meestal "leeg" op mij over. theorie is voor mij een gereedschap om de tijd die pure trial and error kost te bekorten. als theoretische kennis je composities of speelplezier gaat beperken dan gaat er iets grondig mis. aan de andere kant denk ik dat het kiezen van de juiste structuur, passend bij de emotie die je wilt uitdrukken een grote verijking kan betekenen.

ik geloof ook dat dat je kan behoeden voor de vallen van de gewoonte, er is toch niets vresenlijker dan "autopilot muziek".... ik ben er heilig van overtuigt dat een goed stuk 1) een achterliggende emotie en 2) een structureel idee dat daar bij past nodig heeft. dat is alleen maar sterker geworden sinds is douglass hoffstadter's uitstekende artiekelen ben gaan lezen over de relatie tussen creativiteit en structuur.

niet dat ik zo vreselijk goed ben in deze zaken of er zo vreeselijk veel van af weet, het is gewoon leuk om wat dingen uit te pluizen en dan te kijken of je er iets mee kan.

kas.
 
Re: follow me the blind man said...

Re: follow me the blind man said...

Origineel geplaatst door Kassen
het valt in huize kassen reuze mee met de theorie.

Bij mij ook wel, hoor. Maar m'n broer...! Die is corrector bij Aula voor die Willemze boeken... Nou, die knapen kunnen bakkelijen over theoretische kwesties :)

Wout
 
dat geloof ik graag. in mijn '74 versie raakt onze theo dan wel weer op een paar fantastische zijspooren over de "stand van de huidige muziek" waar hij onderandere spreekt over de electronische muziek. ik ga het niet allemaal over typen maar laat mij zeggen dat ik niet zeker weet of ik moet lachen over zijn termen en de plaatsing van het hele monoloog of moet huilen om zijn overduidelijk gelijk. het mooist vond ik nog de vergelijking met een baby die prachtig is voor de ouders en voor hun vrienden gewoon een "miezerig klein wurmpje is". maar dan wel weer;
348 laten we geen afbrekende kritiek uitoefenen op de elektronische muziek: honderden opera's moesten mislukken eer mozart's 'zauberflote' tot stand kwam; honderden elektronische symphonieen zullen moeten mislukken aleer er een meesterwerk tot stand zal zijn gekomen. laten wij deze honderden mislukkelingen geworden: te eerder ziijn we aan het eerste meesterwerk toe!

off toppic, natuurlijk, maar ik kon dit niet laten. ik denk dat ik deze uitspraak ga opnemen in het "groot lexicon van het euphorisch nihilisme".

kas.
 
Ik begin vaak met de noot B omdat dat de eerste noot is waarop mijn sequencer automatisch staat als ik naar de "piano-roll" ga. Ik durf te wedden dat 90% van mijn nummers beginnen met een akkoord waar een B in zit.

Maar nu het volgende. M'n nummers verschijnen op plaat. Iemand draait hem iets te snel op zijn platenspeler, en pats, de B is een C geworden.... etc.
Hebben we het dan nog over dezelfde toonsoort?
Ik snap dat de noten relatief van elkaar allemaal evenveel opschuiven en harmonieen blijven... Maar ik vraag me af hoe je dit dan theoretisch zou moeten zien?
 
Origineel geplaatst door dob
Ik snap dat de noten relatief van elkaar allemaal evenveel opschuiven en harmonieen blijven... Maar ik vraag me af hoe je dit dan theoretisch zou moeten zien?

exact zoals jij het zegt. dit is niet vresenlijk veel anders dan je "master tune" bijstellen en het tempo verhogen.

ten minste, volgens mij. wout is schijnbaar van mening dat de grondtoon dan verandert, dat is ook prima, maar dan kom je potentieel uit op grondtonen die lastig te noteren zijn. "dit stuk is in fis+30 cents" klinkt alsof je naar problemen zoekt.... :-) het is allemaal een questie van perspektief, ik denk (natuurlijk!) dat het mijne het helderste is voor deze situatie maar dat kost ons dan wel de grondtonen als interesante parameter.

anyway, zolang je niet over het resultaat heen wilt jammen op je piano is er niet zo veel aan de hand. goede djs weten uit hun hoofd welke plaat zuiver klinkt met welke andere, als onzuiverhied in de mix je stoort dan zul je even wat anders moeten draaien.

kas.
 
in principe...

in principe...

....als dit een C majeur accoord is:

accoord1.gif


....dan is dit een C# majeur accoord:

accoord2.gif


it's all in the transponation...
 
Origineel geplaatst door Kassen
... de vergelijking met een baby die prachtig is voor de ouders en voor hun vrienden gewoon een "miezerig klein wurmpje is"...

Amerikaanse cineasten hebben hier een variant op: "Kill your babies!" oftewel, wees bereid altijd die hele mooie idee-en die je had op te offeren voor het geheel, het eindresultaat.

Wout
 
Back
Top