D/A
D/A
Leeft dit draadje nog ? Nou, sta me toe ... Dit o.a. had ik oorspronkelijk in een soort van "hier ben ik" tekst staan :
Als klap op de vuurpijl zou ik het ook nog wel aardig vinden als ik niet alleen de waveshape van de elementaire VCO’s zie, maar ook de resulterende van alles (met LFO’s ?) etc; Dus, ik zie zo voor me dat als ik een bepaalde sound in m’n hoofd heb, dat dit gevisualiseerd op voorhand beter werkt dan maar lopen schuiven en draaien totdat het leuk klinkt. Dom idee ? misschien ...
Overigens ben ik wel zo gek om er real time een FFT analyser aan te hangen zodat ik ook zie welke harmonischen er worden gekreëerd (en ja, een iPadje kan ook dat nog wel aardig).
... maar het hele verhaal kwam er niet van. Nu dit toch maar even aangehaald omdat het denk ik aangeeft wat ik van plan ben;
Goed, ik probeer me dus bezig te houden met de beste muziekweergave door luidsprekers en "we" zijn zo ongeveer aangeland bij "live". Serieus, een bas die net zo stevig klinkt als op het podium, echt bekkens en weet-ik-veel wat meer, en dat alles feitelijk zonder DSP (is sinds de laatste versie van onze afspeelsoftware niet helemaal meer waar
). En om maar even een voor jullie toch lollige knuppel in een hoenderhok te gooien :
In elk geval ik zelf meen e.e.a. het best te kunnen beoordelen aan, jawel, synthesizer muziek. Heb ik altijd al gevonden en de uitleg erbij is dat -in elk geval als ik dat huis tuin en keuken zelf speel- er geen sprake is van verkl*tende compressie enzovoort, hoezeer het ook een tool op zichzelf is. De opnamen die ik zelf maak met bijvoorbeeld een drumstel slaan werkelijk alles tot in de eeuwigheid, ofwel, kwa natuurgetrouwheid, dynamiek, omvang van de cymbalen enz. enz. is er werkelijk niet één album wat ook maar enigszins in de buurt komt van wat ik zonder digital/mixing/enz/ kennis zelf zo gemakkelijk voor elkaar krijg. Moet iedereen kunnen lukken, zolang hij maar met z'n tengels overal afblijft.
Eh, on topic ? ja, als het goed is wel.
Wat ik in m'n tweede synth leven (heb er al zeker 20 jaar niets meer mee gedaan) wil doen is de synthesizer gebruiken om (beter) te beoordelen waar met name 16/44.1 Redbook niet tegen kan. Of waar het juist in uitblinkt. En hier wordt het zeker voor mezelf interessant na dit draadje te hebben gevonden en na dus te zien dat ik misschien toch niet de enige ben die een synth ook domweg goed wil laten klinken. "Echt" als zodanig gaat het me niet om - wel hoe we e.e.a. goed kunnen weergeven op "low-res" (16/44.1) CD. Dit is immers waar ik sinds een 2005 mee bezig ben.
Om een voorschot te geven op waar het wat mij betreft allemaal om gaat : high transients. Tja, iets waar een synth als eerste het beste in is (kan zijn) en waarbij het er maar net vanaf hangt hoe e.e.a. wordt gefilterd door de D/A sectie die erin zit. Is voor nu een veel te lang verhaal, maar vat het maar even samen onder een noemer "Nyquist" en het gegeven dat (bij 16/44.1) een square van 20KHz door slechts 2 samples kan worden gerepresenteerd, en dan een sinus van diezelfde 20KHz eveneens door 2 samples wordt gerepresenteerd en daarmee geen onderscheid kan bestaan tussen beiden op die frequentie (hoe lager hoe "eerlijker" het wordt).
Snappen we ook hoe analoog hiermee niet te maken heeft en daardoor gemakkelijk beter kan klinken. Kan, want als je *alles* in het digitale domein goed doet, moet het weinig uitmaken.
Eigenlijk is het dit laatste wat mij interesseert en hoe je vervolgens gebaseerd op wat kennis in deze de meest analoge sound maakt (iets van : voeg niets toe waar digitaal niet goed tegenkan). Klinkt iets onverwachts niet goed, dan weet ik hoe ik de sound heb opgebouwd maar kan ik ook het resultaat op de analyser zien.
Allemaal in super-kleine notedop en met de waarschuwing dat dit onderwerp meer uitgebreid is dan we ooit zullen kunnen bevatten. Een tweede voorzet is dan ook dat we hier nu wel willen beoordelen waarom een osc goed klinkt etc., maar dat dit feitelijk een 1000 keer grovere "fout" is die we in onderlinge vergelijking proberen te zien ten opzichte van wat "we" doen bij het zo goed mogelijk weergeven van muziek en waarbij je eigenlijk tot op de samples moet inzoomen om te zien waarom iets anders klinkt (waarbij het hetzelfde zou moeten zijn). Geen idee of het fenomeen hier bekend is, maar neem een andere PC en alles klinkt al totaal anders.
Zelf ben ik wel zo dat een normale square t.o.v. een sq met 90gr gedraaide fase echt niet hetzelfde zal klinken, maar, wat is er verderop in de chain allemaal gebeurt waardoor beiden wellicht hetzelfde zijn geworden (beiden "bagger") ? Dit anders gezegd : de bron van de klanken is één en het meest belangrijk, maar als verderop de handel wordt vernaggeld en wat in principe iedere D/A converter al doet, dan wordt alles niets waard en vergelijken onmogelijk. Dat je intussen D/A converters aan het vergelijken bent (nee, moet vergelijken) is wat anders, maar helaas ook waar het het eerste om gaat.
Om toch nog maar even aan te geven hoe belangrijk dit is : als we een dirac pulse (dat is een 1 sample korte puls op -0dBFS alleen naar plus) op stel 26Khz als source hebben, dan maakt iedere zichzelf respecterende D/A converter daar een pure sinus van. Ofwel, daar gaat je theoretisch zo leuk opgebouwde sound, maar erger : je snapt niet waarom het niet wil klinken zoals je dacht. Niet dat we nu 26Khz van deze pulsen zullen hanteren, maar een pure square kan ook niet worden weergegeven. Bekend verhaal of wellicht niet : maar puur square = inifinite frequency = kan niet. Oh, je krijgt wel een sound, maar het is niets anders dan in dit geval onbedoelde distortion die helaas de rest van het analoge pad 100% beinvloedt. Dus, een leuk fluitje er doorheen resulteert niet in een square plus losstaande sinus, maar in een sinus die electrisch geen sinus meer kan zijn. Dit is een mix van de sample rate die veel te laag is (we proberen, stel, 5MHz weer te geven in een 44.1 sample rate met als gevolg enorme aliasing) - plus de bandwidth die voor de geimpliceerde frequenties electrisch niet aanwezig is.
Als laatste voor nu dan nog maar even een lokkertje :
Veel van de moderne ambient laat de squares etc. zo voor je neus de lucht doorknallen. En dan heb ik het over de hogere ferquencties. Het is ook DE reden waarom ik dat soort muziek gaaf-gaaf-gaaf vindt. Jammer dat de betreffende producent het zelf nooit gehoord heeft, tenzij het ananloog was met voldoende bandbreedte en rechtstreeks uit de synth kwam. Heeft als het goed is niemand met een digitale synth gehoord, want je weet nog - die sinussen die iedere D/A er van maakt. Niet zo met de D/A die ik zelf gebruik en die bijvoorbeeld die dirac puls keurig netjes weergeeft. Is ook echt gemaakt voor CD weergave maar in de afspeel software wordt alles naar 705/6Khz geupsampled (heet officieel "gefiltered") en met een slew rate in d DAC van 600V/us (die dus 24/705.6KHz als input neemt) kom je dan nog eens ergens. En DAN klinkt een synth ineens zoals bedoelt; Als je van popiejopie Jazz houdt dan gaat Ambient je nieuwe stijl worden ... echt. Gaaf.
Goed. In een alweer veel te lange (eerste) post veel te veel genoemd en te veel door elkaar. Sorry daarvoor. Maar hopelijk zijn er meer die in een zelfde richting denken als ik en die eveneens het idee hebben dat de beste sound van een synth uit theorie moet kunnen ontstaan maar waarbij het wellicht niet gemakkelijk is om de theorie juist te krijgen. Laat de belangrijkste mededeling uit deze post dan ook maar zijn dat "we" feitelijk gedegen kennis moeten hebben van wat de D/A conversie voor ons verziekt, waar het in de basis so leuk leek, die saw etc. Of, wat de D/A er in het algemeen mee doet, zodat je het als parameter kan betrekken bij je (nu verwachte) eindresultaat.
Hoop dat dit een aanzet tot een bijdrage is, en in elk geval goed bedoeld,
Peter
maar toch, als je strict ende alleen naar de synthese kijkt he...
